Luận án Những nhân tố cản trở đến vận dụng phương pháp phân bổ chí phí ước tính theo mức độ hoạt động vào các doanh nghiệp Việt Nam

Tên luận án:

NHỮNG NHÂN TỐ CẢN TRỞ ĐẾN VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP PHÂN BỐ CHI PHÍ ƯỚC TÍNH THEO MỨC ĐỘ HOẠT ĐỘNG VÀO CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

Ngành:

Kế toán – Kiểm toán (Mã số: 62 34 03 01)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Những nhân tố cản trở đến vận dụng phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động vào các doanh nghiệp Việt Nam" thuộc chuyên ngành Kế toán – Kiểm toán, được hoàn thành tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2016. Đề tài xuất phát từ thực trạng các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức trong việc tăng hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu, trong khi phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động (ABC) được xem là ưu việt nhưng việc vận dụng còn hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án là xác định và đánh giá mức độ tác động của các nhân tố ảnh hưởng tiêu cực đến việc vận dụng phương pháp ABC tại các doanh nghiệp Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp hoạt động tại các địa phương trọng điểm như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, với dữ liệu thu thập từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2015.

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp khảo sát định tính để nhận diện các nhân tố cản trở và khảo sát định lượng để kiểm định mô hình hồi quy và đánh giá tác động của từng nhân tố. Kết quả nghiên cứu đã chứng minh có chín nhân tố tác động tiêu cực đến vận dụng phương pháp ABC, bao gồm: hạn chế về nhận thức, thiếu nguồn lực, tâm lý hạn chế thay đổi, chưa xây dựng chiến lược kinh doanh đòi hỏi sử dụng phương pháp ABC, thiếu sự ủng hộ của lãnh đạo, hạn chế về kỹ thuật vận dụng, không quan tâm đến huấn luyện đào tạo, cấu trúc tổ chức chưa thay đổi phù hợp khi triển khai phương pháp ABC, và không xây dựng mục tiêu cho từng giai đoạn triển khai gắn với khen thưởng hợp lý.

Trong số các nhân tố này, hạn chế về kỹ thuật vận dụng (28,6%), tâm lý hạn chế thay đổi (25,9%) và chưa xây dựng chiến lược kinh doanh đòi hỏi sử dụng phương pháp ABC (10,5%) là ba yếu tố có mức độ ảnh hưởng mạnh nhất, chiếm tới 65% tổng mức độ tác động. Mô hình nghiên cứu này giải thích được 89,4% mức độ ảnh hưởng hạn chế vận dụng phương pháp ABC vào các doanh nghiệp Việt Nam. Luận án cũng gợi ý một số ý tưởng và kiến nghị nhằm giúp các nhà quản lý có thể vận dụng phương pháp ABC thành công hơn trong thực tế, nâng cao hiệu quả quản lý rõ rệt.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
  • 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp và đóng góp nghiên cứu
  • 5. Kết cấu của luận án

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

  • 1.1 Các nghiên cứu phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động trên thế giới
    • 1.1.1 Nghiên cứu hạn chế của kế toán truyền thống và đề xuất phương pháp ABC
    • 1.1.2 Nghiên cứu về triển khai phương pháp ABC trên thế giới.
  • 1.2 Nghiên cứu phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động tại Việt Nam
  • 1.3 Khe hổng nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động ở các doanh nghiệp Việt Nam

• CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ THUYẾT

  • 2.1. Hệ thống kế toán chi phí
    • 2.1.1. Quá trình phát triển của hệ thống kế toán chi phí
    • 2.1.2. Giới hạn của hệ thống kế toán chi phí tại các công ty
    • 2.1.3 Từ kế toán chi phí truyền thống đến phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
  • 2.2. Phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
    • 2.2.1. Khái niệm về phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
    • 2.2.2 Lịch sử về phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
  • 2.3 Các bước để triển khai phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
    • 2.3.1 Xây dựng mục tiêu cho phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
    • 2.3.2 Xây dựng nhóm triển khai phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
    • 2.3.3 Nhận diện các hoạt động chính trong doanh nghiệp
    • 2.3.4 Tính chi phí cho mỗi hoạt động
    • 2.3.5 Xác định tiêu thức phân bổ lần hai cho hoạt động
    • 2.3.6 Phân bổ chi phí hoạt động cho đối tượng chịu phí cuối cùng
  • 2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến triển khai vận dụng phương pháp phân bổ chi phí ước tính theo mức độ hoạt động
    • 2.4.1 Hạn chế nhận thức về phương pháp ABC
    • 2.4.2 Hạn chế nguồn lực ảnh hưởng đến thiết kế phương pháp ABC
    • 2.4.3 Tâm lý không muốn thay đổi cản trở quá trình thiết kế và xây dựng phương pháp ABC
    • 2.4.4 Chiến lược hoạt động có ảnh hưởng đến lựa chọn phương pháp ABC
    • 2.4.5 Ảnh hưởng của ủng hộ cấp cao
    • 2.4.6 Hạn chế về kỹ thuật triển khai
    • 2.4.7 Huấn luyện và đào tạo ảnh hưởng đến phương pháp ABC
    • 2.4.8 Cấu trúc tổ chức công ty ảnh hưởng đến triển khai phương pháp ABC
    • 2.4.9 Xây dựng mục tiêu từng giai đoạn, gắn với khen thưởng
    • 2.4.10 Hạn chế vận dụng phương pháp ABC vào doanh nghiệp
  • 2.5 Lý thuyết nền có liên quan đến nội dung của luận án
    • 2.5.1 Lý thuyết về hành vi
    • 2.5.2 Lý thuyết về hệ thống thông tin
    • 2.5.3 Lý thuyết về lợi ích và chi phí

• CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1 Phương pháp nghiên cứu
    • 3.1.1 Phương pháp nghiên cứu cho luận án
    • 3.1.2 Quy trình nghiên cứu
  • 3.2 Xây dựng giả thuyết, lập mô hình nghiên cứu và thang đo
    • 3.2.1 Xây dựng giả thuyết
    • 3.2.2 Mô hình lý thuyết
    • 3.2.3 Xây dựng thang đo trong mô hình đo lường
    • 3.2.4 Thiết kế bảng câu hỏi

• CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 4.1 Kết quả khảo sát với các chuyên gia
    • 4.1.1 Về nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng phương pháp ABC
    • 4.1.2 Về thang đo đánh giá hạn chế vận dụng phương pháp ABC
  • 4.2 Điều tra sơ bộ
    • 4.2.1 Thống kê mô tả về điều tra sơ bộ
    • 4.2.2 Đánh giá độ tin cậy của thang đo
    • 4.2.3 Đánh giá giá trị thang đo – Phân tích nhân tố khám phá
  • 4.3 Điều tra chính thức
    • 4.3.1 Thống kê mô tả về điều tra chính thức
    • 4.3.2 Kiểm định CFA
      • 4.3.2.1 Kiểm tra độ tin cậy của thang đo
      • 4.3.2.2 Kiểm tra giá trị của thang đo
      • 4.3.2.3 Nghiên cứu phân tích nhân tố khẳng định (Confirmatory Factor Analysis – CFA)
  • 4.4 Kiểm định hồi quy
    • 4.4.1 Kiểm định giả định
      • 4.4.1.1. Lựa chọn dạng hàm phù hợp cho các biến độc lập
      • 4.4.1.2 Kiểm tính đa cộng tuyến, tự tương quan và phương sai thay đổi
      • 4.4.1.3 Mối tương quan của các biến trong mô hình
    • 4.4.2. Ước lượng các hệ số hồi quy
    • 4.4.3 Kiểm định hệ số hồi quy
    • 4.4.4 Kiểm định sự phù hợp của mô hình
    • 4.4.5 Khoảng tin cậy của hệ số hồi quy
  • 4.5 Một số bàn luận về kết quả nghiên cứu

• CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 5.1 Kết quả chính
  • 5.2 Kiến nghị liên quan đến kết quả nghiên cứu
    • 5.2.1 Về hạn chế kỹ thuật triển khai.
    • 5.2.2 Về tâm lý hạn chế thay đổi
    • 5.2.3 Về vấn đề lựa chọn chiến lược có liên quan đến phương pháp ABC
    • 5.2.4 Các kiến nghị khác liên quan nhằm hỗ trợ vận dụng phương pháp ABC vào các doanh nghiệp
  • 5.3 Hạn chế và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo