Luận án Nghiên cứu tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài tới công nghiệp hóa tại tỉnh Thái Nguyên

Tên luận án:

Nghiên cứu tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài tới công nghiệp hóa tại tỉnh Thái Nguyên

Ngành:

Không được cung cấp trong văn bản.

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tới công nghiệp hóa (CNH) tại tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực tiễn CNH, hiện đại hóa (HĐH) là xu thế phát triển tất yếu, đặc biệt đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, và vai trò quan trọng của FDI trong quá trình này. Tỉnh Thái Nguyên, một trung tâm văn hóa, giáo dục của khu vực Trung du và Miền núi phía Bắc, đã đạt được nhiều thành tựu trong CNH, HĐH từ năm 1997, với hoạt động thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI ngày càng hiệu quả, chủ yếu tập trung vào ngành công nghiệp.

Mục tiêu chung của luận án là xác định rõ tác động của FDI đến CNH tỉnh Thái Nguyên và đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp. Các mục tiêu cụ thể bao gồm tổng quan lý luận và thực nghiệm về CNH, FDI; hệ thống hóa và bổ sung các vấn đề lý luận; phân tích thực trạng hoạt động FDI, quá trình CNH và vai trò của FDI tại Thái Nguyên (giai đoạn 1995-2015); phân tích tác động của FDI tới CNH; và đề xuất giải pháp tăng cường vai trò của FDI. Phạm vi nghiên cứu về không gian là tỉnh Thái Nguyên, về thời gian là giai đoạn 1995-2015, tập trung vào thực trạng hoạt động FDI, quá trình CNH và tác động của FDI tới CNH thông qua các tiêu chí đo lường cơ bản.

Luận án có những đóng góp mới về lý luận, bao gồm việc đưa ra quan niệm về FDI và CNH phù hợp với bối cảnh toàn cầu hóa, xây dựng và kiểm định “Chỉ số công nghiệp hóa” cho cấp tỉnh (được coi là nghiên cứu tiên phong tại Việt Nam). Nghiên cứu cũng kiểm định nhân quả, khẳng định FDI quyết định tới CNH ở địa phương cấp tỉnh mà không có tác động ngược lại. Về thực tiễn, luận án cung cấp tài liệu tham khảo giá trị và là cơ sở để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế xã hội, chính sách thu hút và sử dụng FDI cho Thái Nguyên và các tỉnh khác.

Kết quả phân tích cho thấy Thái Nguyên đã đạt nhiều thành tựu đáng ghi nhận trong CNH, với nhiều chỉ tiêu đạt và vượt mức bình quân chung. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như thu hút FDI chưa ổn định, mất cân đối giữa các ngành, lĩnh vực, tốc độ CNH còn chậm. Phân tích thực nghiệm khẳng định FDI quyết định tới CNH, tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động và quá trình đô thị hóa, đặc biệt là tác động quyết định đến chỉ số CNH và có mối quan hệ nhân quả trong dài hạn. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường thu hút và sử dụng FDI để thúc đẩy quá trình CNH tại tỉnh Thái Nguyên.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
    • 1.1.1. Những nghiên cứu về công nghiệp hóa và đo lường công nghiệp hóa
      • 1.1.1.1. Các nghiên cứu về nội hàm công nghiệp hóa
      • 1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu về tiêu chí đánh giá công nghiệp hóa ở phạm vi quốc gia
      • 1.1.1.3. Các công trình nghiên cứu về tiêu chí đo lường công nghiệp hóa ở phạm vi địa phương
    • 1.1.2. Những nghiên cứu về tác động của FDI đối với công nghiệp hóa
    • 1.1.3. Những khoảng trống từ tổng quan nghiên cứu
  • 1.2. Số liệu và phương pháp nghiên cứu
    • 1.2.1. Số liệu nghiên cứu
    • 1.2.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 1.2.2.1. Phương pháp nghiên cứu tại bàn (Desk Study)
      • 1.2.2.2. Phương pháp phân tích thống kê mô tả
      • 1.2.2.3. Phương pháp phân tích tương quan
      • 1.2.2.4. Phương pháp phân tích nhân quả
      • 1.2.2.5. Phương pháp phân tích hồi quy
• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI CÔNG NGHIỆP HÓA
  • 2.1. Một số vấn đề cơ bản về đầu tư trực tiếp nước ngoài
    • 2.1.1. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài
    • 2.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động FDI tại địa phương cấp tỉnh
  • 2.2. Công nghiệp hóa
    • 2.2.1. Quan niệm về công nghiệp hóa
    • 2.2.2. Các tiêu chí đánh giá công nghiệp hóa
      • 2.2.2.1. Tăng trưởng kinh tế
      • 2.2.2.2. Cơ cấu kinh tế
      • 2.2.2.3. Cơ cấu lao động
      • 2.2.2.4. Đô thị hóa
      • 2.2.2.5. Chỉ số công nghiệp hóa
    • 2.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến công nghiệp hóa
  • 2.3. Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài tới công nghiệp hóa
    • 2.3.1. Tác động của FDI tới tăng trưởng kinh tế
    • 2.3.2. Tác động của FDI đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động
    • 2.3.3. Tác động của FDI đối với quá trình đô thị hóa
• CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ CÔNG NGHIỆP HÓA TỈNH THÁI NGUYÊN
  • 3.1. Lợi thế so sánh của Thái Nguyên trong thu hút FDI và thực hiện công nghiệp hóa
    • 3.1.1. Vị trí địa kinh tế và nguồn tài nguyên thiên nhiên
    • 3.1.2. Tiềm lực kinh tế
    • 3.1.3. Nguồn nhân lực
    • 3.1.4. Tiềm lực khoa học công nghệ
    • 3.1.5. Chính quyền địa phương
  • 3.2. Thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Thái nguyên giai đoạn 1995 - 2015
    • 3.2.1. Kết quả thu hút và sử dụng FDI tại tỉnh Thái Nguyên
      • 3.2.1.1. Quy mô thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI
      • 3.2.1.2. Thu hút và sử dụng FDI theo hình thức đầu tư
      • 3.2.1.3. Thu hút và sử dụng FDI theo ngành kinh tế
      • 3.2.1.4. Thu hút và sử dụng FDI theo đối tác đầu tư chủ yếu
      • 3.2.1.5. Thu hút và sử dụng FDI theo địa bàn huyện/thành phố/thị xã
    • 3.2.2. Đánh giá chung về hoạt động FDI tại tỉnh Thái Nguyên
      • 3.2.2.1. Những kết quả đạt được
      • 3.2.2.2. Những tồn tại và nguyên nhân
  • 3.3. Thực trạng công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
    • 3.3.1. Tăng trưởng kinh tế
    • 3.3.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
    • 3.3.3. Chuyển dịch cơ cấu lao động
    • 3.3.4. Đô thị hóa
    • 3.3.5. Chỉ số công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
• CHƯƠNG 4: TÁC ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI ĐẾN CÔNG NGHIỆP HÓA TỈNH THÁI NGUYÊN
  • 4.1. Vai trò của FDI đối với công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
    • 4.1.1. Vai trò của FDI đối với tăng trưởng kinh tế
    • 4.1.2. Vai trò của FDI đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động
    • 4.1.3. Vai trò của FDI đối với quá trình đô thị hóa
  • 4.2. Phân tích tương quan mối quan hệ giữa FDI và công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
  • 4.3. Phân nhân quả mối quan hệ giữa FDI và công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
    • 4.3.1. Kiểm định nghiệm đơn vị
    • 4.3.2. Kiểm định đồng liên kết
    • 4.3.3. Kiểm định nhân quả
  • 4.4. Tác động của FDI tới công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
    • 4.4.1. Mô hình ước lượng
    • 4.4.2. Kết quả ước lượng
  • 4.5. Đánh giá chung về tác động của FDI tới CNH tỉnh Thái Nguyên
    • 4.5.1 Những thành tựu chính
    • 4.5.2 Những điểm hạn chế và nguyên nhân
• CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG VAI TRÒ CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI CÔNG NGHIỆP HÓA TỈNH THÁI NGUYÊN
  • 5.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
    • 5.1.1. Định hướng thu hút và sử dụng FDI ở Việt Nam
      • 5.1.1.1. Bối cảnh thu hút và sử dụng FDI
      • 5.1.1.2. Định hướng thu hút và sử dụng FDI
    • 5.1.2 Xu thế công nghiệp hóa đất nước
    • 5.1.3. Định hướng công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
      • 5.1.3.1. Bối cảnh thực hiện công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
      • 5.1.3.2. Mục tiêu, quan điểm thực hiện công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
      • 5.1.3.3. Định hướng công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
    • 5.1.4. Định hướng thu hút FDI nhằm đẩy mạnh quá trình CNH tỉnh Thái Nguyên
      • 5.1.4.1. Quan điểm thu hút FDI tỉnh Thái Nguyên
      • 5.1.4.2. Định hướng thu hút và sử dụng FDI
  • 5.2. Giải pháp tăng cường vai trò của FDI nhằm thúc đẩy công nghiệp hóa tỉnh Thái Nguyên
  • KẾT LUẬN