Tên luận án:
VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ VIỆT NAM TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG HIỆN NAY (Nghiên cứu trường hợp Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam)
Ngành:
XÃ HỘI HỌC
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tiến sĩ này nghiên cứu về vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam (VNGO) trong phát triển cộng đồng (PTCĐ) hiện nay, với trường hợp cụ thể là các VNGO trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) trong giai đoạn 2014-2019. Đề tài xuất phát từ nhận định rằng sự ra đời và phát triển của các NGO là tất yếu, đáp ứng nhu cầu xã hội, nhưng ở Việt Nam, hành lang pháp lý cho VNGO còn chưa rõ ràng và nhiều tổ chức gặp khó khăn trong hoạt động, trong khi nghiên cứu khoa học về vai trò của họ còn hạn chế.
Mục tiêu chính của luận án là nghiên cứu, phân tích, đánh giá vai trò của các VNGO trong PTCĐ thông qua trường hợp VUSTA, từ đó đề xuất các giải pháp, khuyến nghị nhằm xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát huy và nâng cao vị thế, vai trò của các tổ chức này, góp phần vào mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Luận án làm rõ các khái niệm then chốt như vị thế, vai trò, tổ chức phi chính phủ, phát triển cộng đồng và vai trò của tổ chức phi chính phủ trong phát triển cộng đồng, đồng thời vận dụng các lý thuyết xã hội học và liên ngành để xây dựng cơ sở lý luận.
Nghiên cứu thực tiễn chỉ ra rằng phần lớn các VNGO thuộc VUSTA thể hiện 5 vai trò quan trọng trong PTCĐ: (1) xây dựng, phát triển tổ chức; (2) nghiên cứu, triển khai các dự án PTCĐ; (3) tổ chức đào tạo, tập huấn, truyền thông, phổ biến kiến thức nâng cao năng lực cộng đồng; (4) kết nối, hợp tác và huy động nguồn lực xã hội; (5) tư vấn, phản biện, giám định xã hội và vận động chính sách. Các VNGO thực hiện đa dạng vai trò tùy thuộc chuyên môn và nguồn lực, tạo nhiều mô hình thành công. Các yếu tố chủ quan như đội ngũ lãnh đạo, cán bộ có chuyên môn, tính chuyên nghiệp, cơ chế quản lý tự chủ tốt và minh bạch tài chính là điểm mạnh. Tuy nhiên, các VNGO cũng đối mặt với khó khăn khách quan như khó tiếp cận nguồn tài trợ, thiếu kinh phí và dự án, cùng với hệ thống pháp lý chưa hoàn thiện. Luận án đề xuất các giải pháp về cơ chế chính sách, giáo dục, đào tạo, nâng cao năng lực, huy động tổng thể các nguồn lực và hợp tác quốc tế để phát huy vai trò của các VNGO.
Mục lục chi tiết:
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
- 1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI
- 1.1.1. Sự ra đời và lịch sử phát triển của các NGO trên thế giới
- 1.1.2. Vai trò và đóng góp của các NGO trong PTCĐ
- 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM
- 1.2.1. Nghiên cứu vai trò, hoạt động của NGO và sự hợp tác với các cơ quan chính phủ
- 1.2.2.Các nghiên cứu quản lý nhà nước đối với NGO
- 1.2.3. Vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam
- Tiểu kết chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đã mang lại cho tác giả một bức tranh tổng thể về các chủ đề có liên quan đến luận án.
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA CÁC NGO TRONG PTCĐ
- 2.1. Cơ sở lý luận
- 2.1.1. Các khái niệm cơ bản của đề tài
- 2.1.1.1. Vai trò
- 1.1.1.2. Tổ chức phi chính phủ (NGO)
- 1.1.1.3. Phát triển cộng đồng
- 2.1.2. Một số quan điểm lý thuyết
- 2.1.2.1. Lý thuyết vai trò
- 1.1.2.2. Lý thuyết Chức năng cấu trúc
- 2.1.2.3. Lý thuyết phát triển cộng đồng
- 2.1.2.4. Lý thuyết về vốn xã hội
- 2.2. Cơ sở thực tiễn
- 2.2.1. Các quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước liên quan tới hoạt động của các NGO trong phát triển cộng đồng
- 1.2.2. Hoạt động của các tổ chức phi chính phủ thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (VUSTA)
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ VIỆT NAM TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
- 3.1. ĐẶC ĐIỂM VỊ THẾ VÀ VAI TRÒ XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN TỔ CHỨC CỦA CÁC VNGO THUỘC VUSTA
- 3.1.1. Loại hình, thời gian thành lập, lĩnh vực, phạm vi, cơ cấu tổ chức
- 3.1.2. Đội ngũ cán bộ, nhân lực của tổ chức
- 3.1.3. Về kinh phí hoạt động của tổ chức
- 3.2. VAI TRÒ NGHIÊN CỨU, TRIỂN KHAI DỰ ÁN PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
- 3.3. VAI TRÒ TỔ CHỨC ĐÀO TẠO, TẬP HUẤN, TRUYỀN THÔNG, PHỔ BIẾN KIẾN THỨC NÂNG CAO NĂNG LỰC CỘNG ĐỒNG
- 3.4. VAI TRÒ KẾT NỐI, HỢP TÁC VÀ HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC XÃ HỘI
- 3.5. VAI TRÒ TƯ VẤN, PHẢN BIỆN, GIÁM ĐỊNH XÃ HỘI VÀ VẬN ĐỘNG CHÍNH SÁCH
- 3.6. MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VAI TRÒ NGO TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
- 3.6.1. Yếu tố khách quan
- 3.6.2. Yếu tố chủ quan về tổ chức
CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CÁC VNGO TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
- 4.1. QUAN ĐIỂM PHÁT HUY VAI TRÒ VNGO TRONG PTCĐ
- 4.1.1. Sự hình thành và phát triển của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam là một sự tất yếu và khách quan trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
- 4.1.2. Phát huy vai trò của các tổ chức phi chính phủ Việt Nam trên cơ sở nhận thức đúng chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động của tổ chức phi chính phủ Việt Nam
- 4.1.3. Tạo môi trường dân chủ, bình đẳng giữa các các tổ chức phi chính phủ các tổ chức công lập trong việc tiếp cận các chương trình/đề tài/dự án quốc gia và các dịch vụ công
- 4.1.4. Tạo môi trường, không gian thuận lợi để các tổ chức phi chính phủ Việt Nam thực hiện có hiệu quả mục tiêu phát triển cộng đồng bền vững
- 4.2. GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA CÁC VNGO TRONG PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
- 4.2.1. Giải pháp về cơ chế chính sách
- 4.2.2. Giải pháp về giáo dục, đào tạo và nâng cao năng lực
- 4.2.3. Giải pháp về huy động tổng thể các nguồn lực
- 4.2.4. Giải pháp về hợp tác quốc tế
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
- 1. KẾT LUẬN
- 2. KHUYẾN NGHỊ