QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ Ở TỈNH BẮC GIANG TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2015
Lịch sử Việt Nam
Luận án "Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở tỉnh Bắc Giang từ năm 1997 đến năm 2015" của Nguyễn Thị Vân, chuyên ngành Lịch sử Việt Nam, nghiên cứu về sự thay đổi cơ cấu kinh tế của tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn gần hai thập kỷ sau khi tái lập tỉnh. Đề tài xuất phát từ thực tiễn Bắc Giang, một tỉnh trung du miền núi phía Bắc, có điểm xuất phát kinh tế thuần nông và những bất cập trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế (CCKT) theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) và phát triển bền vững. Luận án nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc phân tích, giải đáp và làm sáng tỏ cơ sở khoa học cho việc giải quyết những vấn đề về nhận thức và hoạt động thực tiễn đối với sự phát triển kinh tế của tỉnh.
Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ quá trình chuyển dịch CCKT tại Bắc Giang qua các giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2015; làm rõ thành tựu, hạn chế, tác động của quá trình này đến kinh tế, xã hội, an ninh - quốc phòng địa phương; đồng thời rút ra các kinh nghiệm lịch sử để hoạch định giải pháp phát triển trong tương lai. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu vùng kinh tế và cơ cấu thành phần kinh tế của tỉnh Bắc Giang trong khoảng thời gian cụ thể. Luận án được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận sử học, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam, kết hợp với các phương pháp phân tích, so sánh, thống kê và điều tra thực địa. Đóng góp mới của luận án là trình bày có hệ thống các yếu tố chi phối, quá trình thực hiện và rút ra nhận xét về thành tựu, hạn chế, tác động của chuyển dịch CCKT tại Bắc Giang.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, quá trình chuyển dịch CCKT ở Bắc Giang giai đoạn 1997-2015 đã đạt được những thành tựu quan trọng. Từ một tỉnh thuần nông, Bắc Giang đã chuyển mình với tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ chiếm 76,4% và nông - lâm - thủy sản còn 23,6% vào năm 2015. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức khá (khoảng 9%/năm), thu nhập bình quân đầu người và tỷ lệ hộ nghèo được cải thiện đáng kể so với mặt bằng chung các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Sự chuyển dịch diễn ra trên cả ba lĩnh vực: cơ cấu ngành, cơ cấu thành phần và cơ cấu vùng kinh tế, theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm nông nghiệp, được đánh giá là đúng hướng và phù hợp với yêu cầu CNH, HĐH. Các thành phần kinh tế như kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã phát triển mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng. Tỉnh cũng đã hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung quy mô lớn và các khu, cụm công nghiệp năng động.
Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra những hạn chế như tốc độ chuyển dịch còn chậm, thiếu bền vững, kinh tế còn nặng về hoạt động truyền thống giá trị thấp, công tác quản lý và quy hoạch đôi lúc chưa thực sự linh hoạt. Những vấn đề cần tiếp tục giải quyết bao gồm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, an ninh môi trường và nâng cao vai trò, hiệu quả của khu vực kinh tế nhà nước. Thành công của quá trình này được khẳng định là nhờ vai trò lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của chính quyền các cấp và sự đồng lòng của nhân dân.