Tên luận án:
THÂN THỂ TRONG THƠ TRỮ TÌNH VIỆT NAM SAU 1986
Ngành:
Lý luận văn học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu về thân thể trong thơ trữ tình Việt Nam sau năm 1986, một chủ đề mà các công trình nghiên cứu trước đó chưa đề cập một cách hệ thống. Xuất phát từ quan điểm thân thể có vai trò quan trọng trong đời sống và văn học, luận án đặt mục tiêu xác lập hệ thống lý thuyết về thân thể trong văn học, bao gồm khái niệm, biểu hiện, đặc trưng, đồng thời phân biệt thân thể trong thơ ca và văn xuôi, cũng như chỉ ra đặc điểm của nó trong thơ ca Việt Nam.
Nghiên cứu cũng hướng tới phân tích các phương diện cơ bản và nguyên tắc kiến tạo thân thể trong thơ trữ tình giai đoạn này, so sánh với giai đoạn trước 1986 để làm nổi bật sự vận động, biến đổi trong quan niệm nghệ thuật về thế giới và con người. Luận án khẳng định thân thể trong văn học không chỉ là đối tượng thể hiện mà còn là một loại kí hiệu thẩm mỹ đặc thù, mang ý nghĩa sâu sắc và chịu chi phối bởi bối cảnh thời đại, cá tính sáng tạo và thể loại.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa lý thuyết về thân thể trong văn học, định hướng nghiên cứu thực tiễn, phân loại các kiểu thân thể trong văn học Việt Nam và phân tích các loại thân thể cơ bản cùng nguyên tắc kiến tạo chúng trong thơ Việt Nam sau 1986. Luận án đã làm rõ sự đa dạng trong cách biểu đạt thân thể ở các phương diện tự nhiên, xã hội và cá nhân (như ý thức về cá tính, khát vọng sáng tạo, căn tính, giải phóng tính dục, phái tính, nỗi buồn, cô đơn), cũng như các nguyên tắc kiến tạo (gắn kết với tự nhiên, tính giao, trần trụi/lãng mạn hóa, tượng trưng/siêu thực hóa, biểu tượng/ẩn dụ). Qua đó, luận án cho thấy thơ trữ tình sau 1986 đã có những cách tân đáng kể, thể hiện sự giải phóng bản thân, trăn trở về hiện thực và thiết lập những giá trị nhân văn mới.
Mục lục chi tiết:
- MỞ ĐẦU
- 1. Lý do chọn đề tài
- 2. Mục đích nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích đầu tiên mà luận án hướng tới
- 2.2. Tiếp nữa, luận án hướng tới
- 2.3. Cuối cùng, luận án hướng tới
- 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và hướng tiếp cận
- 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- 3.2. Hướng tiếp cận
- 3.2.1. Tiếp cận lí thuyết
- 3.2.2. Tiếp cận thực tiễn
- 4. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Đóng góp mới của luận án
- 6. Cấu trúc của luận án
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ THÂN THỂ
- 1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
- 1.1.1. Nghiên cứu về thân thể ở phương Tây
- 1.1.1.1. Nghiên cứu về thân thể trong truyền thống phương Tây
- 1.1.1.2. Bước ngoặt nghiên cứu về thân thể ở phương Tây
- 1.1.2. Nghiên cứu về thân thể ở Trung Quốc
- 1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
- 1.2.1. Nghiên cứu thân thể trong văn học
- 1.2.2. Nghiên cứu thân thể trong thơ sau 1986
- 1.3. Quan niệm về thân thể trong nghệ thuật
- CHƯƠNG 2: THÂN THỂ TRONG VĂN HỌC VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ THÂN THỂ TRONG THƠ CA VIỆT NAM
- 2.1. Thân thể trong văn học
- 2.1.1. Khái niệm
- 2.1.2. Biểu hiện của thân thể trong văn học
- 2.1.3. Đặc trưng của thân thể trong văn học
- 2.1.3.1. Thân thể là một loại kí hiệu thẩm mĩ
- 2.1.3.2. Thân thể trong văn học mang tính quan niệm
- 2.1.3.3. Thân thể trong văn học có tính hệ thống
- 2.2. Một số vấn đề về thân thể trong thơ ca Việt Nam
- 2.2.1. Thân thể trong thơ ca
- 2.2.2. Thân thể trong thơ ca Việt Nam
- CHƯƠNG 3: MỘT SỐ PHƯƠNG DIỆN CỦA THÂN THỂ TRONG THƠ TRỮ TÌNH VIỆT NAM TỪ SAU 1986 ĐẾN NAY
- 3.1. Phương diện tự nhiên của thân thể
- 3.1.1. Thân thể là một phần của thế giới tự nhiên
- 3.1.2. Con người cảm nhận thế giới tự nhiên qua thân thể
- 3.1.3. Thân thể in dấu ấn quê hương bản quán
- 3.2. Phương diện xã hội của thân thể
- 3.2.1. Di chứng chiến tranh trên thân thể
- 3.2.2. Dấu ấn của đói khát trên thân thể
- 3.2.3. Dấu ấn kinh tế thị trường trên thân thể
- 3.3. Phương diện cá nhân của thân thể
- 3.3.1. Ý thức về cá tính
- 3.3.2. Khát vọng sáng tạo
- 3.3.3. Ý thức về căn tính
- 3.3.3.1. Ý thức về nhan sắc
- 3.3.3.2. Ý thức về thiên chức nữ
- 3.3.3.3. Ý thức về giải phóng tính dục
- 3.3.3.4. Ý thức phái tính
- 3.3.3.5. Nỗi buồn và sự cô đơn
- CHƯƠNG 4: NGUYÊN TẮC KIẾN TẠO THÂN THỂ TRONG THƠ TRỮ TÌNH VIỆT NAM SAU 1986
- 4.1. Nguyên tắc gắn kết thân thể với tự nhiên
- 4.1.1. Thân thể gắn kết với thế giới động vật
- 4.1.2. Thân thể gắn kết với thế giới thực vật
- 4.1.3. Thân thể gắn kết với các hiện tượng tự nhiên khác
- 4.1.3.1. Thân thể gắn với đất
- 4.1.3.2. Thân thể gắn với nước
- 4.2. Nguyên tắc gắn kết thân thể với tính giao
- 4.3. Nguyên tắc trần trụi, lãng mạn hoá thân thể
- 4.3.1. Nguyên tắc trần trụi hóa thân thể
- 4.3.2. Nguyên tắc lãng mạn hóa thân thể
- 4.4. Nguyên tắc tượng trưng, siêu thực hóa thân thể
- 4.4.1. Nguyên tắc tượng trưng hóa thân thể
- 4.4.2. Nguyên tắc siêu thực hóa thân thể
- 4.5. Nguyên tắc gắn kết thân thể với các biểu tượng, ẩn dụ
- KẾT LUẬN
- Tài liệu tham khảo