Tên luận án:
SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành:
CHÍNH TRỊ HỌC
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Sự ảnh hưởng của văn hóa chính trị đối với tiến trình dân chủ ở Việt Nam hiện nay" tập trung vào việc làm rõ mối quan hệ phức tạp giữa văn hóa chính trị và tiến trình dân chủ, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam. Luận án xuất phát từ thực tế các nền dân chủ trên thế giới đi theo những kịch bản khác nhau, đặt ra yêu cầu về một cách tiếp cận cân bằng để xác định mô hình dân chủ nào hiệu quả trong bối cảnh văn hóa cụ thể.
Nghiên cứu này nhằm khỏa lấp khoảng trống tri thức về các giá trị văn hóa chính trị đặc trưng của Việt Nam và ảnh hưởng của chúng đến tiến trình dân chủ. Mục đích chính là xác định các giá trị đặc trưng này, phân tích ảnh hưởng của chúng, và đánh giá sự tương thích hoặc bất tương thích. Luận án xây dựng khung khổ phân tích về sự ảnh hưởng của văn hóa chính trị đến dân chủ nói chung, định nghĩa văn hóa chính trị là những giá trị định hướng hành vi chính trị của cá nhân, có tính bền vững và được chia sẻ rộng rãi trong cộng đồng, cùng với các chiều cạnh như trọng cộng đồng - trọng cá nhân, trọng trật tự thứ bậc - trọng đồng đẳng, và trọng hài hòa - trọng cạnh tranh.
Luận án khái quát tiến trình dân chủ ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay và xác định ba giá trị văn hóa chính trị đặc trưng: trọng cộng đồng, trọng trật tự thứ bậc và trọng hài hòa. Nghiên cứu phân tích thực trạng ảnh hưởng của các giá trị này đến quyền của người dân, công cụ quản trị và quá trình giáo dục. Cuối cùng, luận án đánh giá sự tương thích và bất tương thích của các giá trị văn hóa chính trị đặc trưng này đối với tiến trình dân chủ ở Việt Nam hiện nay, đồng thời đưa ra những gợi mở nhằm tác động đến các giá trị văn hóa chính trị theo hướng có lợi cho dân chủ, trong bối cảnh các yếu tố như cách mạng số, di cư và hội nhập quốc tế sẽ tiếp tục định hình.
Mục lục chi tiết:
-
MỞ ĐẦU
- 1. Lý do chọn đề tài
- 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- 2.1. Mục đích nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Phương pháp nghiên cứu
- 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
- 6.1. Ý nghĩa khoa học
- 6.2. Ý nghĩa thực tiễn
- 7. Kết cấu luận án
-
Chương 1
- TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
- 1.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VÀ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ VIỆT NAM
- 1.1.1. Những công trình nghiên cứu về văn hóa chính trị
- 1.1.2. Những công trình nghiên cứu về văn hóa chính trị Việt Nam
- 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ DÂN CHỦ VÀ DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
- 1.2.1. Những công trình nghiên cứu về dân chủ
- 1.2.2. Những công trình nghiên cứu về tiến trình dân chủ ở Việt Nam
- 1.3. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐẾN TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ
- 1.3.1. Về sự ảnh hưởng chung của văn hóa chính trị đến tiến trình dân chủ
- 1.3.2. Về sự ảnh hưởng của văn hóa chính trị châu Á đến tiến trình dân chủ
- 1.3.3. Về sự ảnh hưởng của văn hóa chính trị đến tiến trình dân chủ ở Việt Nam
- 1.4. NHỮNG GIÁ TRỊ TIẾP NHẬN TỪ CÁC CÔNG TRÌNH TỔNG QUAN VÀ CÁC NỘI DUNG LUẬN ÁN CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
- 1.4.1. Những giá trị tiếp nhận từ các công trình tổng quan
- 1.4.2. Các nội dung luận án cần tiếp tục nghiên cứu
-
Chương 2
- KHUNG KHỔ PHÂN TÍCH VỀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐẾN TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ
- 2.1. QUAN NIỆM VÀ CÁC CHIỀU CẠNH VĂN HÓA CHÍNH TRỊ
- 2.1.1. Quan niệm về văn hóa chính trị
- 2.1.2. Các chiều cạnh của văn hóa chính trị
- 2.1.2.1. Tiêu chí cho sự lựa chọn các chiều cạnh văn hóa chính trị
- 2.1.2.2. Nội dung của các chiều cạnh văn hóa chính trị
- 2.2. QUAN NIỆM VỀ DÂN CHỦ
- 2.2.1. Dân chủ là quyền của người dân
- 2.2.2. Dân chủ là công cụ quản trị
- 2.2.3. Dân chủ là một quá trình giáo dục và phát triển xã hội
- 2.3. SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI DÂN CHỦ
- 2.3.1. Sự ảnh hưởng của văn hóa chính trị đối với quyền của người dân
- 2.3.2. Sự ảnh hưởng của văn hóa chính trị đối với công cụ quản trị
- 2.3.3. Sự ảnh hưởng của văn hóa chính trị đối với quá trình giáo dục
-
Chương 3
- THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
- 3.1. KHÁI QUÁT BỐI CẢNH VÀ TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ 1986 ĐẾN NAY
- 3.1.1. Bối cảnh Việt Nam từ 1986 đến nay
- 3.1.2. Tiến trình dân chủ ở Việt Nam từ 1986 đến nay
- 3.1.2.1. Quá trình phát triển nhận thức của Đảng về mục tiêu dân chủ
- 3.1.2.2. Quá trình thực hiện dân chủ
- 3.2. CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐẶC TRƯNG CỦA VIỆT NAM
- 3.2.1. Trọng cộng đồng
- 3.2.2. Trọng trật tự thứ bậc
- 3.2.3. Trọng hài hòa
- 3.3. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐẶC TRƯNG ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
- 3.3.1. Ảnh hưởng của giá trị trọng cộng đồng
- 3.3.2. Ảnh hưởng của giá trị trọng trật tự thứ bậc
- 3.3.3. Ảnh hưởng của giá trị trọng hài hòa
-
Chương 4
- ĐÁNH GIÁ VỀ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
- 4.1. SỰ TƯƠNG THÍCH VÀ BẤT TƯƠNG THÍCH CỦA CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐẶC TRƯNG ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
- 4.1.1. Sự tương thích và bất tương thích của giá trị trọng cộng đồng đối với tiến trình dân chủ ở Việt Nam
- 4.1.2. Sự tương thích và bất tương thích của giá trị trọng thứ bậc đối với tiến tình dân chủ
- 4.1.3. Sự tương thích và bất tương thích của giá trị trọng hài hòa đối với tiến tình dân chủ
- 4.2. DỰ BÁO BỐI CẢNH VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI VÀ NHỮNG GỢI MỞ NHẰM TÁC ĐỘNG ĐẾN CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ ĐẶC TRƯNG PHÙ HỢP VỚI TIẾN TRÌNH DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
- 4.2.1. Dự báo bối cảnh Việt Nam trong thời gian tới
- 4.2.2. Những gợi mở nhằm tác động đến các giá trị văn hóa chính trị đặc trưng phù hợp với tiến trình dân chủ Việt Nam
- 4.2.2.1. Đối với giá trị trọng cộng đồng
- 4.2.2.2. Đối với giá trị trọng thứ bậc
- 4.2.2.3. Đối với giá trị trọng hài hòa
-
KẾT LUẬN