Luận án Nghiên cứu, đánh giá biến động sử dụng đất trong bối cảnh biến đổi khí hậu tại tỉnh Hà Tĩnh

Tên luận án:

Nghiên cứu, đánh giá biến động sử dụng đất trong bối cảnh biến đổi khí hậu tại tỉnh Hà Tĩnh

Ngành:

Địa lý Tài nguyên và Môi trường

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Tài liệu này trình bày phần mở đầu của một luận án tiến sĩ, tập trung vào việc nghiên cứu, đánh giá biến động sử dụng đất trong bối cảnh biến đổi khí hậu tại tỉnh Hà Tĩnh. Luận án nhấn mạnh tính cấp thiết của đề tài khi đất đai được coi là tài nguyên quý giá, không thể thay thế cho nông nghiệp. Tuy nhiên, Việt Nam đang đối mặt với sự gia tăng nhu cầu đất cho công nghiệp hóa, đô thị hóa và đặc biệt là tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, dẫn đến thu hẹp và thoái hóa đất nông nghiệp. Năm 2013, trên 50% diện tích đất tự nhiên của cả nước bị thoái hóa, bao gồm nhiều loại đất khác nhau như đất phèn, đất cát, đất xám bạc màu, đất xói mòn mạnh, đất mặn, đất lầy úng và đất tầng mỏng.

Hà Tĩnh, một tỉnh thuộc Bắc Trung Bộ với địa hình đa dạng và khí hậu nhiệt đới gió mùa chuyển tiếp, có nền kinh tế đặc thù là nông nghiệp. Tỉnh thường xuyên chịu ảnh hưởng của các hiện tượng thời tiết cực đoan và thiên tai như nắng nóng, bão, lũ lụt, hạn hán. Gần đây, hiện tượng nước biển dâng gây nhiễm mặn sâu vào nội đồng, hạn hán và lũ lụt gia tăng đã làm trầm trọng thêm tình trạng thoái hóa đất, gây ra xói mòn, rửa trôi, khô hạn, mặn hóa, ngập úng, lũ quét, sạt lở và ô nhiễm. Những biến đổi này khiến tình hình sử dụng đất trở nên khó kiểm soát, đặt ra vấn đề cấp bách về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sử dụng đất tại Hà Tĩnh.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2005 – 2015, bao gồm đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối và đất nông nghiệp khác. Phạm vi nghiên cứu về không gian là lãnh thổ tỉnh Hà Tĩnh phần đất liền theo đơn vị hành chính, không bao gồm các đảo. Về nội dung và thời gian, đề tài phân tích chuỗi số liệu các yếu tố khí tượng, thủy văn giai đoạn 1980 - 2015, cùng với số liệu sử dụng đất và biến động sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2005 - 2015.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích, đánh giá thực trạng, nguyên nhân gây biến động các loại hình sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2005 – 2015 tại Hà Tĩnh, đồng thời đề xuất các giải pháp sử dụng đất nông nghiệp hợp lý, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế xã hội bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Để đạt được mục tiêu này, các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm thu thập tài liệu, số liệu liên quan; đánh giá hiện trạng và biến động sử dụng đất nông nghiệp (2005-2015) và xác định nguyên nhân trong bối cảnh biến đổi khí hậu; phân tích, đánh giá xu thế biến đổi khí hậu (1980-2015); và đề xuất các giải pháp khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên đất cho mục đích nông nghiệp tại tỉnh Hà Tĩnh.