Vận dụng dạy học nêu vấn đề trong dạy học các môn Khoa học xã hội và nhân văn ở các Trường Sĩ quan Quân đội theo hướng phát triển năng lực người học.
Giáo dục học.
Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề "Vận dụng dạy học nêu vấn đề trong dạy học các môn Khoa học xã hội và nhân văn ở các Trường Sĩ quan Quân đội theo hướng phát triển năng lực người học". Đề tài được lựa chọn dựa trên xu hướng đổi mới giáo dục toàn cầu và trong nước, yêu cầu phát triển năng lực người học theo quan điểm của Đảng, Nhà nước và Quân đội, vai trò quan trọng của phương pháp dạy học nêu vấn đề (DHNVĐ) trong việc gắn lý luận với thực tiễn, phát huy tính tích cực, tự giác, độc lập, sáng tạo của học viên, đồng thời khắc phục những hạn chế trong thực trạng vận dụng phương pháp này tại các trường sĩ quan quân đội. Nghiên cứu cũng xuất phát từ tình hình nghiên cứu về DHNVĐ trong thời gian qua.
Phạm vi nghiên cứu bao gồm làm rõ các vấn đề lý luận, thực tiễn và đề xuất biện pháp vận dụng DHNVĐ theo Quyết định số 1650, 1651 của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Luận án khảo sát tại 05 trường sĩ quan (Lục quân I, Chính trị, Công binh, Tăng thiết giáp, Pháo binh) và thực nghiệm sư phạm tại Trường Sĩ quan Công binh, Trường Sĩ quan Lục quân I, tập trung vào 01 biện pháp đối với môn Giáo dục học quân sự. Đối tượng khảo sát là học viên đào tạo sĩ quan và cán bộ, giảng viên các môn Khoa học xã hội và nhân văn. Các phương pháp nghiên cứu đa dạng, từ quan sát, phỏng vấn, điều tra xã hội học đến thực nghiệm sư phạm, xin ý kiến chuyên gia và thống kê toán học sử dụng phần mềm SPSS.
Luận án đóng góp mới về lý luận thông qua việc xây dựng khái niệm, nội dung, điều kiện và quy trình vận dụng DHNVĐ, đồng thời xác định các năng lực cần hình thành và phát triển cho học viên. Về thực tiễn, nghiên cứu đã phác họa bức tranh sinh động về thực trạng vận dụng DHNVĐ, chỉ ra ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các yêu cầu, biện pháp khoa học, khả thi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở các trường sĩ quan quân đội hiện nay. Nghiên cứu có ý nghĩa lý luận sư phạm cụ thể cho việc vận dụng DHNVĐ trong dạy học các môn KHXH&NV ở các TSQQĐ theo hướng phát triển năng lực người học.
Luận án cũng tổng quan 133 tài liệu liên quan đến DHNVĐ và phát triển năng lực người học, làm rõ khái niệm dạy học nói chung và dạy học các môn KHXH&NV ở TSQQĐ theo hướng phát triển năng lực. Luận án nhấn mạnh việc phát triển hệ thống năng lực chung (tự chủ, tự học, giao tiếp, hợp tác, sáng tạo, giải quyết vấn đề, lãnh đạo, thuyết phục) và năng lực đặc thù (lãnh đạo, chỉ huy, công tác đảng/chính trị, am hiểu thực tiễn/nghệ thuật quân sự, huấn luyện/giáo dục quân nhân, phát triển nghề nghiệp quân sự, giảng dạy/nghiên cứu khoa học) cho học viên. DHNVĐ được mô tả là một kiểu dạy học phát huy tư duy, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, với các mức độ từ thấp đến cao, mang lại ưu điểm vượt trội trong việc duy trì tập trung, tăng hiệu quả, phát huy tính tích cực và phát triển tư duy sáng tạo. Nội dung vận dụng DHNVĐ được đề xuất trong việc xác định mục tiêu, xây dựng nội dung, lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo hướng phát triển năng lực người học.