Luận án Thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở Việt Nam hiện nay" của Đào Lộc Bình là một nghiên cứu chuyên sâu về thực hiện pháp luật trọng tài thương mại (TTTM) tại Việt Nam. Đề tài này ra đời trong bối cảnh TTTM ngày càng khẳng định vai trò là phương thức giải quyết tranh chấp phi nhà nước quan trọng, góp phần ổn định hoạt động thương mại toàn cầu và ở Việt Nam. Mặc dù Luật TTTM 2010 đã đánh dấu bước phát triển đột phá, tương thích với tiêu chuẩn quốc tế, thực tiễn cho thấy việc thực hiện pháp luật TTTM ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, với tỷ lệ vụ việc giải quyết bằng trọng tài còn thấp và cộng đồng doanh nghiệp chưa ưu tiên lựa chọn.

Mục đích chính của luận án là phân tích làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật TTTM, từ đó xây dựng các quan điểm và đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả pháp luật này. Luận án đã tổng quan tình hình nghiên cứu, làm sáng tỏ các vấn đề lý luận cốt lõi như khái niệm TTTM, pháp luật TTTM, đặc điểm, vai trò, nội dung, hình thức và các điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về TTTM. Đồng thời, nghiên cứu cũng phân tích kinh nghiệm thực hiện pháp luật TTTM từ các quốc gia như Anh, Pháp, Trung Quốc, Singapore để rút ra bài học tham khảo cho Việt Nam.

Về thực tiễn, luận án đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật TTTM ở Việt Nam theo 05 nội dung trọng tâm: thành lập và tổ chức trung tâm trọng tài (TTTT) và trọng tài viên (TTV); quản lý nhà nước đối với trọng tài; hoạt động giải quyết tranh chấp bằng tố tụng trọng tài; sự hỗ trợ của Tòa án đối với hoạt động trọng tài; và thi hành phán quyết trọng tài. Nghiên cứu chỉ ra những thành tựu đạt được, các hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân khách quan, chủ quan của chúng. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất 04 quan điểm chỉ đạo và 07 nhóm giải pháp toàn diện, có tính khả thi và lâu dài, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện pháp luật về TTTM ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và những yếu tố mới như Cách mạng công nghiệp 4.0.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
    • 4.1. Cơ sở lý luận
    • 4.2. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Những đóng góp khoa học mới của luận án
  • 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
    • 6.1. Ý nghĩa lý luận
    • 6.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 7. Kết cấu của luận án
• Chương 1
  • TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
  • 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu trong nước
      • 1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu về trọng tài thương mại và pháp luật trọng tài thương mại
      • 1.1.1.2. Các công trình nghiên cứu có liên quan trực tiếp đến đề tài thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
        • a. Các công trình nghiên cứu về thực hiện pháp luật
        • b. Các công trình nghiên cứu liên quan thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 1.1.2. Các công trình nghiên cứu của tác giả nước ngoài
  • 1.2. ĐÁNH GIÁ CHUNG TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
    • 1.2.1. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
    • 1.2.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
    • 1.2.3. Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu
  • Kết luận chương 1
• Chương 2
  • CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI
  • 2.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI
    • 2.1.1. Khái niệm thực hiện trọng tài thương mại
      • 2.1.1.1. Khái niệm trọng tài thương mại
      • 2.1.1.2. Khái niệm pháp luật trọng tài thương mại
      • 2.1.1.3. Khái niệm thực hiện pháp luật, thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 2.1.2. Đặc điểm của thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 2.1.3. Vai trò của thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
  • 2.2. CHỦ THỂ, NỘI DUNG, CÁC HÌNH THỨC VÀ ĐIỀU KIỆN BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI
    • 2.2.1. Chủ thể thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 2.2.2. Nội dung thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 2.2.3. Các hình thức thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 2.2.4. Điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
  • 2.3. THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ NHỮNG GIÁ TRỊ THAM KHẢO CHO VIỆT NAM
    • 2.3.1. Thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở một số nước trên thế giới
      • 2.3.1.1. Thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở Anh
      • 2.3.1.2. Thực hiện pháp luật về trọng tài ở Pháp
      • 2.3.1.3. Thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở Trung Quốc
      • 2.3.1.4. Thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở Singapore
    • 2.3.2. Những giá trị tham khảo đối với Việt Nam
  • Kết luận chương 2
• Chương 3
  • THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
  • 3.1. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ NHỮNG YẾU TỐ MỚI ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
    • 3.1.1. Thực trạng pháp luật trọng tài thương mại ở Việt Nam
      • 3.1.1.1. Sự phát triển và những ưu điểm của pháp luật trọng tài thương mại ở Việt Nam
      • 3.1.1.2. Những hạn chế của pháp luật trọng tài thương mại ở Việt Nam
    • 3.1.2. Những yếu tố mới ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở Việt Nam hiện nay
      • 3.1.2.1. Quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng
      • 3.1.2.2. Quá trình đổi mới quản trị quốc gia
      • 3.1.2.3. Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI)
  • 3.2. THÀNH TỰU TRONG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ NGUYÊN NHÂN
    • 3.2.1. Thành tựu trong thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại ở Việt Nam hiện nay
      • 3.2.1.1. Thành tựu trong thực hiện pháp luật về thành lập, tổ chức bộ máy của các trung tâm trọng tài
      • 3.2.1.2. Thành tựu trong thực hiện pháp luật về quản lý nhà nước đối với trọng tài thương mại
      • 3.2.1.3. Thành tựu trong thực hiện pháp luật về giải quyết tranh chấp của trọng tài thương mại
      • 3.2.1.4. Thành tựu trong thực hiện pháp luật về hỗ trợ của Tòa án đối với hoạt động trọng tài
      • 3.2.1.5. Thành tựu trong thực hiện pháp luật về phán quyết trọng tài
    • 3.2.2. Nguyên nhân của những thành tựu trong thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
      • 3.2.2.1. Nguyên nhân khách quan
      • 3.2.2.2. Nguyên nhân chủ quan
  • 3.3. HẠN CHẾ TRONG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ NGUYÊN NHÂN
    • 3.3.1. Hạn chế trong thực hiện pháp luật trọng tài thương mại
      • 3.3.1.1. Hạn chế trong thực hiện pháp luật về tổ chức bộ máy các trung tâm trọng tài thương mại và trọng tài viên
      • 3.3.1.2. Hạn chế trong thực hiện pháp luật về quản lý nhà nước đối với trọng tài thương mại
      • 3.3.1.3. Hạn chế trong thực hiện pháp luật về giải quyết tranh chấp của các trung tâm trọng tài
      • 3.3.1.4. Hạn chế trong thực hiện pháp luật về hỗ trợ của Tòa án đối với hoạt động trọng tài
      • 3.3.1.5. Hạn chế trong thực hiện pháp luật về thi hành phán quyết của trọng tài
    • 3.3.2. Nguyên nhân của hạn chế
      • 3.3.2.1. Nguyên nhân khách quan
      • 3.3.2.2. Nguyên nhân chủ quan
  • Kết luận chương 3
• Chương 4
  • QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
  • 4.1. QUAN ĐIỂM BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
    • 4.1.1. Thực hiện pháp luật trọng tài thương mại phải quán triệt các quan điểm, đường lối của Đảng
    • 4.1.2. Thực hiện pháp luật trọng tài thương mại phải bảo đảm đúng quy định pháp luật
    • 4.1.3. Thực hiện pháp luật trọng tài thương mại phải nhanh chóng, kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, bảo đảm sự ổn định của hoạt động sản xuất, kinh doanh
    • 4.1.4. Thực hiện pháp luật trọng tài thương mại phải phù hợp với luật pháp và tập quán quốc tế, phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay
  • 4.2. GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
    • 4.2.1. Hoàn thiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 4.2.2. Nâng cao ý thức pháp luật của chủ thể thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 4.2.3. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức, bộ máy thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 4.2.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả hoạt động của các trung tâm trọng tài
    • 4.2.5. Nâng cao vai trò của Tòa án, cơ quan thi hành án, cơ quan quản lý nhà nước đối với hoạt động giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài
    • 4.2.6. Xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm trong thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
    • 4.2.7. Tăng cường hợp tác quốc tế trong thực hiện pháp luật về trọng tài thương mại
  • Kết luận chương 4
• KẾT LUẬN