Tên luận án:
NĂNG LỰC CẠNH TRANH ĐIỂM ĐẾN CỦA DU LỊCH VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH MỚI: TRƯỜNG HỢP TỈNH HẢI DƯƠNG
Ngành:
Kinh tế học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu năng lực cạnh tranh (NLCT) điểm đến của du lịch Việt Nam trong bối cảnh mới, với trường hợp cụ thể là tỉnh Hải Dương. Sau 35 năm Đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã có những bước tiến, và du lịch được xác định là một ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, du lịch Việt Nam nói chung và Hải Dương nói riêng chưa thực sự phát triển tương xứng với tiềm năng. Hải Dương, với vị trí địa lý thuận lợi, tài nguyên du lịch phong phú, đặc biệt là hệ thống di tích văn hóa dày đặc, vẫn chỉ được xem là "điểm dừng chân" thay vì "điểm đến" chính thức, với tỷ lệ khách lưu trú thấp (khoảng 30%). Những hạn chế này xuất phát từ việc chưa phát huy hiệu quả lợi thế, thiếu nguồn lực bảo tồn, năng lực quản lý nhà nước còn hạn chế, và tác động tiêu cực từ các hoạt động kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh mới với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ (CMCN 4.0, chuyển đổi số) và tác động của đại dịch COVID-19 gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành du lịch, việc nâng cao NLCT điểm đến trở nên cấp thiết. Luận án được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, có thương hiệu và khả năng cạnh tranh cao.
Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao NLCT điểm đến du lịch của Hải Dương đến năm 2030. Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về NLCT điểm đến du lịch, làm rõ khái niệm, đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng. Luận án cũng xác định sáu tiêu chí đánh giá NLCT điểm đến du lịch trong bối cảnh mới: i) Tài nguyên du lịch; ii) Chính sách phát triển du lịch; iii) Sản phẩm, thị trường và thương hiệu du lịch; iv) Kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch; v) Nguồn nhân lực và thị trường lao động du lịch; và vi) Môi trường du lịch.
Kết quả nghiên cứu thực trạng giai đoạn 2016-2020 cho thấy mức độ cạnh tranh chung của du lịch Hải Dương đạt 53,48 điểm, ở mức "Khá cạnh tranh" (trung bình), trong đó "Sản phẩm du lịch" là yếu tố "Cạnh tranh thấp" và là điểm nghẽn chủ yếu. Dựa trên phân tích SWOT và kinh nghiệm từ các địa phương khác, luận án đề xuất tám giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao NLCT điểm đến du lịch Hải Dương trong bối cảnh mới, hướng tới phát triển bền vững và khai thác hiệu quả tiềm năng vốn có.
Mục lục chi tiết:
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ CỦA LUẬN ÁN
- 1.1. Những nghiên cứu quốc tế chủ yếu về NLCT điểm đến du lịch
- 1.1.1. Các nghiên cứu NLCT điểm đến du lịch dựa trên mô hình Ritchie và Crouch
- 1.1.2. Các nghiên cứu NLCT điểm đến du lịch dựa trên mô hình Dwyer và Kim
- 1.1.3. Nghiên cứu NLCT điểm đến du lịch dựa trên các mô hình khác
- 1.2. Những nghiên cứu chủ yếu ở trong nước về NLCT điểm đến du lịch
- 1.2.1. Các nghiên cứu NLCT điểm đến dựa trên mô hình Dwyer và Kim
- 1.2.2. Các nghiên cứu về NLCT trong hoạt động du lịch nói chung, điểm đến du lịch nói riêng dựa trên mô hình Michael Porter
- 1.2.3. Các nghiên cứu về NLCT trong hoạt động du lịch nói chung, điểm đến du lịch nói riêng dựa trên các phương pháp khác
- 1.3. Đánh giá chung
- 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH
- 2.1. Khái niệm về năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch
- 2.1.1. Khái niệm về du lịch
- 2.1.2. Khái niệm điểm đến du lịch
- 2.1.3. Khái niệm về cạnh tranh
- 2.1.4. Khái niệm về năng lực cạnh tranh
- 2.1.5. Khái niệm về NLCT điểm đến du lịch
- 2.2. Một số lý thuyết liên quan đến NLCT điểm đến du lịch
- 2.2.1. Lý thuyết của Michael Porter về năng lực cạnh tranh
- 2.2.2. Mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh của Ritchie và Crouch
- 2.2.3. Mô hình kết hợp về NLCT điểm đến của Dwyer và Kim
- 2.2.4. Một số mô hình khác
- 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch
- 2.3.1. Nhóm các yếu tố bên ngoài
- 2.3.2. Nhóm các yếu tố bên trong
- 2.4. Tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch
- 2.5. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước về nâng cao NLCT điểm đến du lịch
- 2.5.1. Kinh nghiệm nâng cao NLCT điểm đến du lịch
- 2.5.2. Bài học về nâng cao NLCT điểm đến du lịch cho Việt Nam nói chung, Hải Dương nói riêng
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH HẢI DƯƠNG GIAI ĐOẠN 2016-2020
- 3.1. Tổng quan về tiềm năng và lợi thế phát triển du lịch Hải Dương
- 3.1.1. Khái quát về tỉnh Hải Dương
- 3.1.2. Tình hình phát triển kinh tế của tỉnh Hải Dương
- 3.1.3. Về tiềm năng du lịch chủ yếu trên địa bàn tỉnh Hải Dương
- 3.2. Thực trạng NLCT điểm đến du lịch Hải Dương 2016 - 2020
- 3.2.1. Tài nguyên du lịch trên địa bàn tỉnh Hải Dương
- 3.2.2. Chính sách phát triển du lịch của tỉnh Hải Dương
- 3.2.3. Sản phẩm, thị trường và thương hiệu du lịch Hải Dương
- 3.2.4. Kết cấu hạ tầng và CSVC kỹ thuật du lịch tại điểm đến Hải Dương
- 3.2.5. Nguồn nhân lực và thị trường lao động du lịch tại điểm đến du lịch Hải Dương
- 3.2.6. Môi trường du lịch tại điểm đến du lịch Hải Dương
- 3.3. Đánh giá chung về NLCT điểm đến du lịch Hải Dương
- 3.3.1. Về thành tựu
- 3.3.2. Hạn chế, tồn tại
- 3.3.3. Nguyên nhân
CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NLCT ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH HẢI DƯƠNG TRONG BỐI CẢNH MỚI
- 4.1. Bối cảnh mới trên bình diện quốc tế và trong nước tác động đến NLCT điểm đến du lịch Hải Dương
- 4.1.1. Bối cảnh quốc tế
- 4.1.2. Bối cảnh trong nước
- 4.1.3. Bối cảnh của Hải Dương
- 4.1.4. Phân tích ma trận SWOT trong nâng cao NLCT điểm đến du lịch của Hải Dương
- 4.2. Quan điểm, định hướng chủ yếu đối với nâng cao NLCT điểm đến du lịch của tỉnh Hải Dương trong bối cảnh mới
- 4.2.1. Quan điểm nâng cao NLCT điểm đến du lịch Hải Dương
- 4.2.2. Định hướng nâng cao NLCT điểm đến du lịch Hải Dương trong bối cảnh mới
- 4.3. Giải pháp nâng cao NLCT điểm đến du lịch tỉnh Hải Dương trong bối cảnh mới
- 4.3.1. Nâng cao nhận thức xã hội về phát triển du lịch nói chung, NLCT điểm đến du lịch Hải Dương nói riêng trong bối cảnh mới
- 4.3.2. Khai thác tài nguyên du lịch trên địa bàn Hải Dương theo hướng PTBV
- 4.3.3. Hoàn thiện chính sách phát triển du lịch góp phần nâng cao NLCT điểm đến du lịch Hải Dương
- 4.3.4. Đẩy mạnh phát triển SPDL, đặc biệt là SPDL đặc thù với thương hiệu du lịch Hải Dương
- 4.3.5. Tăng cường đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch thúc đẩy NLCT điểm đến Hải Dương
- 4.3.6. Nâng cao chất lượng nhân lực và thị trường lao động Hải Dương
- 4.3.7. Đảm bảo chất lượng môi trường du lịch tại điểm đến du lịch Hải Dương
- 4.3.8. Chủ động liên kết phát triển du lịch với các địa phương phụ cận nhằm nâng cao NLCT điểm đến du lịch Hải Dương
- 4.4. Kiến nghị