MỐI QUAN HỆ GIỮA HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHÀ CUNG CẤP VÀ LỢI THẾ CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP MUA: TRƯỜNG HỢP CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CHẾ TẠO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
QUẢN TRỊ KINH DOANH (Mã số: 93.40.101)
Luận án này nghiên cứu mối quan hệ giữa các hoạt động phát triển nhà cung cấp và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp mua, tập trung vào ngành sản xuất chế tạo tại TP. Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt và sự phụ thuộc ngày càng tăng vào hệ thống nhà cung cấp bên ngoài, việc phát triển nhà cung cấp hiệu quả là yếu tố then chốt để duy trì và gia tăng lợi thế cạnh tranh. Các nghiên cứu trước đây còn hạn chế trong việc tổng hợp đầy đủ các hoạt động, tiêu chí lựa chọn và mức độ tác động cụ thể của từng hoạt động phát triển nhà cung cấp. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam, nơi các doanh nghiệp sản xuất chế tạo còn yếu kém về công nghệ và phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài, việc nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển nhà cung cấp nội địa, giảm nhập khẩu và tăng cường năng lực cạnh tranh.
Nghiên cứu đặt ra ba mục tiêu chính: kiểm định mối quan hệ giữa hoạt động phát triển nhà cung cấp gián tiếp và trực tiếp với lợi thế cạnh tranh, và đề xuất hàm ý quản trị. Phương pháp nghiên cứu bao gồm giai đoạn định tính (tổng quan lý thuyết, phỏng vấn chuyên gia) để xây dựng thang đo, và hai giai đoạn định lượng (sơ bộ 75 mẫu, chính thức 386 mẫu) tại các doanh nghiệp sản xuất chế tạo ở TP. Hồ Chí Minh. Các kỹ thuật thống kê như Cronbach's Alpha, EFA, CFA và SEM được sử dụng để phân tích dữ liệu.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng phần lớn các hoạt động phát triển nhà cung cấp gián tiếp (tưởng thưởng, đánh giá và phản hồi, viếng thăm, chứng nhận, đòi hỏi hiệu quả) và trực tiếp (đào tạo, trao đổi nhân viên, chuyển giao công nghệ) đều có tác động tích cực đáng kể đến lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp mua. Tuy nhiên, các hoạt động như tạo sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp, hứa hẹn lợi ích và tư vấn tại chỗ không cho thấy tác động tích cực trong bối cảnh nghiên cứu này. Nghiên cứu cũng phát hiện các nhóm hoạt động mới như "đánh giá và phản hồi kết quả đánh giá nhà cung cấp" và "chuyển giao kiến thức/công nghệ cùng đầu tư trực tiếp".
Về hàm ý quản trị, luận án khuyến nghị các doanh nghiệp mua cần tập trung vào các hoạt động phát triển nhà cung cấp có tác động tích cực đã được xác định. Luận án đóng góp về mặt học thuật thông qua việc tổng hợp đầy đủ các hoạt động và thang đo mới, đồng thời mang lại giá trị thực tiễn bằng cách cung cấp hướng dẫn chiến lược cho các nhà quản lý và khuyến khích chuyển giao công nghệ từ doanh nghiệp FDI, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp phụ trợ Việt Nam.