ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI CỦA NHẬT BẢN VÀO VIỆT NAM TỪ SAU KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH TOÀN CẦU NĂM 2008 ĐẾN NAY: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Kinh tế quốc tế
Luận án "Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Nhật Bản vào Việt Nam từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đến nay: Thực trạng và giải pháp" của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Yến là một công trình nghiên cứu chuyên sâu về vai trò và thực trạng của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Nhật Bản vào Việt Nam sau giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Đề tài xuất phát từ nhận định FDI đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế, và FDI của Nhật Bản ngày càng có vai trò lớn tại Việt Nam, đặc biệt sau những thay đổi trong quan hệ địa chính trị khu vực và các hiệp định thương mại tự do.
Mặc dù Nhật Bản là một trong những nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 62,9 tỷ USD tính đến tháng 12/2020, luận án chỉ ra nhiều bất cập như quy mô dự án còn nhỏ, cơ cấu đầu tư theo ngành chưa hợp lý (tập trung nhiều vào chế biến, chế tạo, ít vào nông nghiệp, tài chính), hình thức đầu tư chủ yếu là 100% vốn nước ngoài, và việc chuyển giao công nghệ hiện đại còn hạn chế. Các nguyên nhân được xác định bao gồm hệ thống chính sách pháp luật chưa đồng bộ, cơ sở hạ tầng thiếu hiện đại, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghiệp hỗ trợ kém phát triển và hoạt động xúc tiến đầu tư chưa hiệu quả.
Mục đích chính của luận án là tìm ra các giải pháp nhằm tăng cường thu hút hiệu quả FDI của Nhật Bản vào Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, luận án nghiên cứu các vấn đề lý luận về thu hút FDI, phân tích thực trạng từ 2008-2020, điều tra các nhân tố ảnh hưởng, đánh giá tác động của FDI Nhật Bản đến kinh tế Việt Nam, và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến 2030. Phương pháp nghiên cứu bao gồm tiếp cận hệ thống, thực tiễn, phân tích kinh tế học quốc tế, logic-lịch sử, so sánh, thống kê, lấy ý kiến chuyên gia và khảo sát thực tế 200 doanh nghiệp Nhật Bản.
Luận án đã đóng góp vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về thu hút FDI, làm rõ thực trạng, thành công, hạn chế và nguyên nhân của FDI Nhật Bản tại Việt Nam sau năm 2008. Từ đó, tác giả đề xuất sáu nhóm giải pháp lớn nhằm thu hút FDI Nhật Bản mạnh mẽ và hiệu quả hơn trong bối cảnh mới, bao gồm hoàn thiện chính sách, xây dựng chiến lược chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường xúc tiến đầu tư.