Nghiên cứu sinh kế bền vững của hộ nông dân nuôi trồng thủy sản vùng đầm phá tỉnh Thừa Thiên Huế
Kinh tế
Luận án "Nghiên cứu sinh kế bền vững của hộ nông dân nuôi trồng thủy sản vùng đầm phá tỉnh Thừa Thiên Huế" xuất phát từ tính cấp thiết trong bối cảnh Thừa Thiên Huế sở hữu hệ đầm phá lớn, tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản (NTTS), nhưng các nghiên cứu về sinh kế bền vững (SKBV) cho hộ NTTS còn thiếu toàn diện. Các khoảng trống nghiên cứu bao gồm việc chưa làm rõ nội hàm lý luận SKBV cho nông dân NTTS, phân tích chưa đầy đủ về 5 yếu tố cấu thành sinh kế hộ gia đình, và tính đa khía cạnh của SKBV.
Mục tiêu chung của luận án là nghiên cứu, phân tích, đánh giá hiện trạng và tính bền vững sinh kế của các hộ NTTS vùng đầm phá tỉnh Thừa Thiên Huế, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển SKBV. Để đạt được mục tiêu này, luận án tập trung hệ thống hóa lý luận về SKBV hộ NTTS, phân tích và đo lường tính bền vững sinh kế, xác định các yếu tố nguồn lực ảnh hưởng đến chiến lược sinh kế, và đề xuất giải pháp cụ thể.
Luận án đã đóng góp quan trọng cả về lý luận và thực tiễn. Về lý luận, đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ khái niệm SKBV của hộ nông dân NTTS, xây dựng khung phân tích và hệ thống chỉ số đo lường SKBV, áp dụng thành công phương pháp chỉ số có trọng số theo phương pháp phân hạng thứ bậc (AHP). Nghiên cứu chỉ ra 4 nhóm nhân tố quyết định tính bền vững, trong đó nhân tố xã hội được đánh giá là quan trọng nhất, bên cạnh môi trường, kinh tế và thể chế chính sách. Về thực tiễn, luận án đề xuất các hoạt động sinh kế nuôi xen ghép tôm, cua, cá làm mô hình chủ lực để thích ứng với biến đổi khí hậu và rủi ro môi trường, đồng thời đưa ra bộ tiêu chí đánh giá tính bền vững về kinh tế - xã hội - môi trường - thể chế và thích ứng BĐKH. Kết quả cho thấy sinh kế của hộ nông dân NTTS vùng đầm phá thuộc khoảng "hơi bền vững đến tương đối bền vững" (chỉ số 0,471). Luận án cũng đề xuất 8 giải pháp và 11 kiến nghị chính sách nhằm tăng cường SKBV cho các hộ nông dân NTTS tại địa bàn nghiên cứu.