Tên luận án:
BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI CÁC SẢN PHẨM TẠO RA TỪ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Ngành:
LUẬT KINH TẾ (MÃ SỐ: 9380107)
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo" xuất phát từ thực tiễn phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (TTNT) và sự thiếu hụt các quy định pháp luật sở hữu trí tuệ (SHTT) hiện hành để bảo hộ các sản phẩm do TTNT tạo ra. Tình trạng này làm giảm động lực đầu tư, nghiên cứu và phát triển TTNT, đồng thời đặt ra thách thức về tính toàn vẹn dữ liệu đầu vào khi pháp luật của hầu hết các quốc gia chưa bảo hộ các sản phẩm này.
Mục đích của luận án là làm rõ, đánh giá và bổ sung các luận cứ khoa học về bảo hộ quyền SHTT đối với sản phẩm từ TTNT; đánh giá thực trạng pháp luật SHTT Việt Nam, so sánh với pháp luật quốc tế để tìm ra vướng mắc, bất cập và đề xuất định hướng, giải pháp sửa đổi nhằm cân bằng khuyến khích đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền lợi chính đáng. Luận án thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu lý luận về TTNT và SHTT, phân tích pháp luật SHTT Việt Nam liên quan đến sản phẩm từ TTNT, so sánh với kinh nghiệm quốc tế (Hoa Kỳ, Australia, Anh, EU, WIPO) và đề xuất các định hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật.
Về mặt lý luận, luận án làm rõ các khái niệm TTNT, sản phẩm tạo ra từ TTNT và bảo hộ quyền SHTT đối với chúng. TTNT được định nghĩa là hệ thống công nghệ tích hợp đa thành phần có năng lực học tập, suy luận và ra quyết định tự động. Sản phẩm tạo ra từ TTNT là kết quả vận hành TTNT có giá trị sử dụng thực tế, đáp ứng nhu cầu thị trường. Bảo hộ SHTT cho sản phẩm từ TTNT là việc Nhà nước xác lập, bảo đảm quyền của chủ thể liên quan trên cơ sở đáp ứng điều kiện pháp lý về tính sáng tạo, tính mới, khả năng khai thác và giá trị xã hội, đồng thời cân bằng lợi ích. Luận án đề xuất cách tiếp cận mới dựa trên bảo hộ đầu tư và kiến nghị điều chỉnh điều kiện bảo hộ: tính nguyên gốc của tác phẩm dựa trên chính tác phẩm (không phải tác giả) và trình độ sáng tạo của sáng chế dựa trên khả năng của TTNT.
Về mặt thực tiễn, luận án chỉ ra sự cần thiết phải bảo hộ sản phẩm từ TTNT để xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, thúc đẩy phát triển công nghệ và kinh tế số tại Việt Nam. Pháp luật SHTT Việt Nam hiện hành chưa có quy định chuyên biệt và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn. Luận án đề xuất mô hình sandbox pháp lý, các nguyên tắc bảo hộ (dựa trên tác phẩm, bảo hộ đầu tư), xây dựng khái niệm cơ bản, quy định về tính hợp pháp của sản phẩm, điều kiện bảo hộ, nội dung và giới hạn quyền, cũng như xác định chủ sở hữu sản phẩm tạo ra từ TTNT.
Tổng thể, luận án là một công trình nghiên cứu có hệ thống, toàn diện và chuyên sâu, góp phần bổ sung lý luận pháp luật SHTT trong kỷ nguyên số và cung cấp các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Mục lục chi tiết:
- DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
- MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của đề tài
- 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
- 1.1.1. Tình hình nghiên cứu về đề tài ở nước ngoài và ở Việt Nam
- 1.1.2. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu
- 1.2. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu, lý thuyết nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
- 1.2.1. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
- 1.2.2. Dự kiến kết quả nghiên cứu
- 1.2.3. Lý thuyết nghiên cứu
- 1.2.4. Phương pháp nghiên cứu
- CHƯƠNG 2 LÝ LUẬN VỀ BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI CÁC SẢN PHẨM TẠO RA TỪ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
- 2.1. Khái quát về quyền sở hữu trí tuệ và cơ sở lý luận của bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
- 2.1.1. Khái quát về quyền sở hữu trí tuệ
- 2.1.2. Cơ sở lý luận của bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
- 2.2. Lý luận về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo tạo ra sản phẩm sáng tạo
- 2.2.1. Trí tuệ nhân tạo với hoạt động sáng tạo
- 2.2.2. Sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo và vấn đề xác định chủ thể quyền SHTT
- 2.2.3. Khái niệm về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- CHƯƠNG 3 PHÁP LUẬT VỀ BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ CỦA VIỆT NAM LIÊN QUAN TỚI CÁC SẢN PHẨM TẠO RA TỪ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
- 3.1. Nguồn pháp luật bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam liên quan tới các sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 3.2. Thực trạng quy định pháp luật bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam liên quan tới sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 3.2.1. Về xác lập quyền sở hữu trí tuệ
- 3.2.2. Về bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ
- 3.3. Đánh giá chung về thực trạng quy định pháp luật sở hữu trí tuệ liên quan tới sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 3.3.1. Về xác lập quyền
- 3.3.2. Về bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ
- 3.4. Kinh nghiệm quốc tế
- CHƯƠNG 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ VIỆT NAM NHẰM BẢO HỘ CÁC SẢN PHẨM TẠO RA TỪ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
- 4.1. Định hướng việc hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ của Việt Nam nhằm bảo hộ các sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ của Việt Nam nhằm bảo hộ các sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2.1. Áp dụng mô hình sandbox pháp lý về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2.2. Xác định nguyên tắc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2.3. Xây dựng các quy định về một số khái niệm cơ bản
- 4.2.4. Xây dựng các quy định bảo đảm tính hợp pháp của sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2.5. Xây dựng các quy định về điều kiện bảo hộ cho sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2.6. Xây dựng quy định về nội dung bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2.7. Xây dựng quy định giới hạn quyền bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- 4.2.8. Xây dựng quy định xác định chủ sở hữu sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo
- KẾT LUẬN CHUNG
- NHỮNG CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN TỚI LUẬN ÁN ĐÃ CÔNG BỐ