LIÊN KẾT NÔNG DÂN VÀ DOANH NGHIỆP TRONG SẢN XUẤT, CHẾ BIẾN VÀ TIÊU THỤ NÔNG SẢN TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN
Kinh tế phát triển (Mã số: 9 31 01 05)
Luận án tiến sĩ “Liên kết nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản tại tỉnh Thái Nguyên” của Ma Thị Huyền Nga tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu, khi nông nghiệp Việt Nam cần nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giá trị gia tăng. Thực trạng cho thấy liên kết nông dân và doanh nghiệp còn hạn chế, dẫn đến nhiều rủi ro và khó khăn trong truy xuất nguồn gốc nông sản.
Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ cơ sở khoa học, thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản, từ đó đề xuất giải pháp thúc đẩy liên kết tại Thái Nguyên. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm xây dựng khung lý thuyết, phân tích thực trạng và hiệu quả liên kết trong trồng trọt và chăn nuôi, cũng như đề xuất các giải pháp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vấn đề lý luận, thực tiễn và giải pháp thúc đẩy liên kết tại tỉnh Thái Nguyên, phân tích hiệu quả kinh tế, xã hội của một số mô hình điển hình, sử dụng dữ liệu từ giai đoạn 2018-2024.
Luận án đã đóng góp vào việc hệ thống hóa và bổ sung cơ sở lý thuyết, khung phân tích về liên kết nông dân - doanh nghiệp. Về thực tiễn, luận án đánh giá khách quan thực trạng liên kết tại Thái Nguyên, làm rõ những kết quả đạt được, những hạn chế, nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng. Các phương pháp nghiên cứu đa dạng, bao gồm thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp, kiểm định độ tin cậy, phân tích nhân tố khám phá, tương quan Pearson và hồi quy tuyến tính đa biến, cùng với nghiên cứu điển hình.
Kết luận cho thấy liên kết là nhu cầu tất yếu để phát triển chuỗi giá trị nông sản bền vững. Luận án đã xác định các nhân tố ảnh hưởng (khách quan như điều kiện tự nhiên, thị trường, chính sách, khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế; chủ quan như lao động, tài chính, nhận thức, năng lực liên kết) và các tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường. Thực trạng liên kết tại Thái Nguyên cho thấy nhiều mô hình hiệu quả đã hình thành nhưng vẫn tồn tại các hạn chế về quy mô nhỏ lẻ, tính bền vững thấp, sự tham gia chưa sâu của doanh nghiệp, và năng lực hạn chế của HTX, nông dân. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các định hướng và giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy liên kết, tập trung vào hoàn thiện cơ chế hợp đồng, đa dạng hóa sản phẩm, quy hoạch sản xuất, tăng cường năng lực HTX và nguồn nhân lực, phát triển hạ tầng hậu cần, công nghệ số, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và mở rộng thị trường. Luận án cũng đưa ra kiến nghị cụ thể cho Chính phủ, các Bộ ngành và UBND tỉnh Thái Nguyên.