NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC QUAN SÁT VÀ QUẢN LÝ TÀU THUYỀN ỨNG DỤNG HỆ THỐNG NHẬN DẠNG TỰ ĐỘNG (AIS)
Khoa học hàng hải
Luận án "Nghiên cứu phát triển tăng cường năng lực quan sát và quản lý tàu thuyền ứng dụng hệ thống nhận dạng tự động (AIS)" của tác giả Nguyễn Thanh Vân, thuộc ngành Khoa học hàng hải, tập trung vào việc giải quyết các thách thức an toàn giao thông hàng hải. Trong bối cảnh vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy mang lại lợi ích kinh tế lớn nhưng luôn tiềm ẩn các nguy cơ như đâm va, đắm, mắc cạn gây thiệt hại nghiêm trọng, việc đảm bảo an toàn sinh mạng, tài sản và phòng ngừa rủi ro là vô cùng cấp thiết. Hệ thống nhận dạng tự động (AIS) đóng vai trò quan trọng trong việc chia sẻ thông tin giữa tàu với tàu và tàu với bờ để hỗ trợ giám sát và điều phối giao thông. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các tai nạn hàng hải vẫn xảy ra, đặc biệt là tai nạn do đâm va, cho thấy sự cần thiết của một hệ thống cảnh báo sớm và đánh giá rủi ro hiệu quả hơn.
Mục đích nghiên cứu của luận án là phát triển các giải pháp tích hợp hệ thống AIS và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tăng cường năng lực quản lý, giám sát tàu thuyền và đảm bảo an toàn hàng hải trong khu vực luồng. Luận án đề xuất một mô hình đánh giá rủi ro đâm va tàu thuyền trên luồng hàng hải theo thời gian thực, sử dụng dữ liệu AIS và ứng dụng mạng nơ ron nhân tạo. Mô hình này khắc phục những hạn chế của các phương pháp đánh giá rủi ro truyền thống như DCPA/TCPA và domain, bằng cách tích hợp các yếu tố môi trường và đặc trưng của luồng, cùng với tham vấn chuyên gia và khai phá dữ liệu, để đưa ra đánh giá sớm và phù hợp hơn với điều kiện hoạt động thực tế.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc thiết kế và chế tạo bộ thu AIS mềm, linh hoạt trong thu thập và xử lý dữ liệu AIS cho mục đích nghiên cứu và đánh giá rủi ro. Luận án cũng phát triển hệ thống hỗ trợ đánh giá rủi ro đâm va theo thời gian thực, có khả năng dự báo và cảnh báo sớm nguy cơ, bổ sung hiệu quả cho các hệ thống giám sát phương tiện (VTS) hiện có. Đặc biệt, nghiên cứu ứng dụng các bản tin AIS đặc biệt (ASM) loại 8 để tạo ra các cảnh báo nguy cơ đâm va nội vùng, cung cấp thông tin trực tiếp tới các tàu có nguy cơ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý hàng hải và đảm bảo an toàn. Các thử nghiệm đánh giá nguy cơ đâm va đã được thực hiện trên luồng hàng hải Hải Phòng, chứng minh tính hiệu quả của hệ thống trong việc xác định và cảnh báo các mức độ rủi ro khác nhau, góp phần tăng cường an toàn và an ninh hàng hải.