Giải pháp huy động vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng Trung du và Miền núi phía Bắc, Tây Nguyên của Việt Nam đến năm 2020
Kinh tế
Luận án tập trung nghiên cứu các giải pháp huy động vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) cho vùng Trung du và Miền núi (TD&MN) phía Bắc, cùng Tây Nguyên của Việt Nam đến năm 2020. Đề tài xuất phát từ tính cấp thiết của việc phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nơi có 53 dân tộc thiểu số chiếm khoảng 14,3% dân số cả nước, cư trú chủ yếu ở 52 tỉnh, thành phố, chiếm ¾ diện tích và có nhiều tiềm năng về nông, lâm nghiệp, thủy điện, khoáng sản, du lịch. Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách đầu tư, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần, hạ tầng KT-XH, giáo dục, y tế, bảo tồn văn hóa và đảm bảo an ninh quốc phòng.
Luận án cung cấp cơ sở khoa học cho việc đề xuất các giải pháp huy động vốn, phân tích lý luận và thực tiễn về huy động vốn đầu tư phát triển KT-XH vùng. Các nguồn vốn được xem xét bao gồm nguồn vốn nước ngoài (ODA và FDI) và các nhân tố tác động đến quá trình huy động vốn như điều kiện tự nhiên, KT-XH, hội nhập khu vực và thế giới, cơ chế chính sách, vai trò chính quyền các cấp và an ninh quốc phòng. Kinh nghiệm huy động vốn cho đầu tư phát triển từ Hàn Quốc, Trung Quốc và ASEAN cũng được trình bày làm bài học cho Việt Nam.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, luận án cũng chỉ ra một số hạn chế. Khối lượng và cơ cấu huy động vốn đầu tư chưa đáp ứng mục tiêu phát triển và yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chưa tương xứng với tiềm năng của Vùng. Vốn đầu tư công còn dàn trải, hiệu quả chưa cao, gây lãng phí. Công tác quản lý đầu tư đôi khi bị buông lỏng, chưa tuân thủ quy hoạch. Các nguyên nhân khách quan bao gồm địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, thiên tai thường xuyên, điểm xuất phát KT-XH thấp, hạ tầng lạc hậu và chất lượng nguồn nhân lực chưa cao.
Để giải quyết những hạn chế này, luận án đề xuất các giải pháp chiến lược đến năm 2020, dựa trên quan điểm và mục tiêu phát triển KT-XH cụ thể cho từng vùng (TD&MN phía Bắc và Tây Nguyên), với các chỉ tiêu về GDP và cơ cấu kinh tế. Luận án dự báo nhu cầu vốn đầu tư theo ngành kinh tế cho cả hai vùng trong giai đoạn 2011-2020. Các giải pháp được nhấn mạnh bao gồm nhóm giải pháp về cơ chế chính sách huy động các nguồn vốn đầu tư, cụ thể là xây dựng hệ thống chính sách bảo đảm và khuyến khích đầu tư, cùng với việc tạo lập môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và phát triển bền vững.