NGHIÊN CỨU ĐỐI CHIẾU PHƯƠNG THỨC BIỂU HIỆN THỜI GIAN TRONG TIẾNG HÀN VÀ TIẾNG VIỆT
NGÔN NGỮ HỌC ỨNG DỤNG
Luận án này tiến hành nghiên cứu đối chiếu các phương thức biểu hiện thời gian trong tiếng Hàn và tiếng Việt, nhằm làm sáng tỏ những nét đặc thù, điểm khác biệt và tương đồng giữa hai ngôn ngữ. Nghiên cứu được thúc đẩy bởi thực tế rằng, mặc dù thời gian là phạm trù phổ quát, phương thức biểu hiện thời gian lại khác biệt đáng kể giữa tiếng Hàn (ngôn ngữ chắp dính với các hình thái tố bắt buộc) và tiếng Việt (ngôn ngữ đơn lập với các hư từ linh hoạt), gây khó khăn cho người học và dịch thuật.
Mục đích chính của luận án là mô tả hệ thống biểu hiện thời gian trong tiếng Hàn, xác định các phương thức tương đương trong tiếng Việt, phân tích điểm giống và khác nhau, từ đó nhấn mạnh các lưu ý trong giảng dạy và dịch thuật. Các nhiệm vụ bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý thuyết, tổng quan tình hình nghiên cứu, khảo sát và đối chiếu phạm trù thời và thể động từ, và đề xuất ứng dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy tiếng Hàn cho sinh viên Việt Nam dựa trên phân tích lỗi.
Luận án đã xây dựng khung lý thuyết vững chắc, phân biệt thời gian vật chất và ngữ pháp, mô tả hoạt động và tính đặc thù của phương thức biểu hiện thời gian trong tiếng Hàn, đặc biệt là thời và thể động từ. Nghiên cứu làm sáng tỏ sự tương đồng và khác biệt trong chức năng, hoạt động của các phương tiện biểu hiện thời gian của hai ngôn ngữ, cung cấp tổng kết hệ thống về giá trị ngữ pháp - ngữ nghĩa của các hình thái tố tiếng Hàn và đơn vị tương đương trong tiếng Việt, được kiểm chứng qua các bản dịch song ngữ.
Trên phương diện lý luận dạy học, đây là công trình đầu tiên áp dụng kết quả nghiên cứu đối chiếu để phân tích lỗi của học viên Việt Nam trong sử dụng phương tiện biểu hiện thời gian tiếng Hàn. Các nhóm lỗi do lược bỏ, dùng thừa hình thái tố và dùng lẫn lộn các hình thái tố đã được khái quát hóa, chỉ ra nguyên nhân và đề xuất chiến lược sư phạm phù hợp. Các kết quả đối chiếu quan trọng bao gồm tính tùy thuộc của các phó từ chỉ thời gian trong tiếng Việt và tính bắt buộc của các hình thái tố trong tiếng Hàn, cũng như sự đa nghĩa của một số hình thái tố tiếng Hàn.
1.1.1 Nhận xét chung
1.1.2 Thời gian ngữ pháp
1.1.3 Vấn đề thời và thể trong tiếng Hàn và tiếng Việt
1.2.1 Về phạm trù “thời”
1.2.2 Về phạm trù “thể”
1.3.1 Thời gian ngữ pháp trong tiếng Hàn
1.3.2 Thời gian ngữ pháp trong tiếng Việt
2.2.1 Hình thái tố ở biểu thức kết thúc
2.2.2 Hình thái tố ở biểu thức liên kết câu
2.2.3 Hình thái tố ở biểu thức định từ
2.3.1 Vấn đề các hình thái tố chỉ thể
2.3.2 Thể hoàn thành
2.3.3 Thể tiếp diễn
2.3.4 Thể dự đoán
3.3.1 Sự khác biệt về đặc điểm loại hình giữa tiếng Hàn và tiếng Việt liên quan đến khảo sát
3.3.2 Đối chiếu cách dịch thời quá khứ, hiện tại, tương lai trong tiếng Hàn sang tiếng Việt và ngược lại
3.4.1 Ở thời quá khứ
3.4.2 Ở thời hiện tại
3.4.3 Ở thời tương lai
4.4.1 Nhóm lỗi do lược bỏ hình thái tố thời gian
4.4.2 Nhóm lỗi do dùng thừa hình thái tố thời gian
4.4.3 Nhóm lỗi do dùng lẫn lộn các hình thái tố
4.4.4 Nhóm lỗi do đặc trưng của tiếng Hàn
4.5.1 Vấn đề nội dung giảng dạy
4.5.2 Vấn đề phương pháp giảng dạy và đề xuất giáo án