Nghiên cứu một số cơ sở khoa học trồng rừng thâm canh bạch đàn chu kỳ sau ở vùng Trung tâm Bắc Bộ
Lâm nghiệp
Bạch đàn là loài cây trồng rừng chủ lực tại 9 vùng kinh tế - sinh thái lâm nghiệp của Việt Nam, với diện tích 300.000 ha, tập trung ở vùng Trung tâm Bắc Bộ. Tuy nhiên, rừng bạch đàn hiện chủ yếu kinh doanh gỗ nhỏ, chu kỳ ngắn (4-6 năm), và số lượng giống mới đưa vào sản xuất còn hạn chế. Mặc dù Bộ Nông nghiệp & PTNT đã công nhận một số giống lai UP và urô năng suất cao như UP35, UP54, UP72, UP95, UP99, U1088, U262, U821 và U892, nhưng việc áp dụng chưa rộng rãi.
Vùng Trung tâm Bắc Bộ có đặc điểm đất đồi núi dốc, khí hậu mưa mùa tập trung, dẫn đến xói mòn và rửa trôi mạnh. Các biện pháp quản lý vật liệu hữu cơ sau khai thác (VLHCSKT) và dinh dưỡng đất chưa hợp lý, với việc phát dọn thực bì toàn diện và đốt VLHCSKT phổ biến, đã làm mất chất dinh dưỡng và gây thoái hóa đất, suy giảm năng suất rừng ở các chu kỳ tiếp theo. Do đó, yêu cầu cấp thiết là áp dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh để sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, tăng năng suất và thích ứng biến đổi khí hậu, đặc biệt cho kinh doanh rừng bạch đàn nhiều chu kỳ.
Xuất phát từ thực trạng này, luận án "Nghiên cứu một số cơ sở khoa học trồng rừng thâm canh bạch đàn chu kỳ sau ở vùng Trung tâm Bắc Bộ" có ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Mục tiêu là xác định các giống bạch đàn thích hợp và biện pháp kỹ thuật tổng hợp để phát triển rừng trồng bạch đàn chu kỳ sau đạt năng suất, chất lượng cao và ổn định.
Luận án đã đạt được những đóng góp mới quan trọng:
Các nghiên cứu trước đó trên thế giới và tại Việt Nam đã cung cấp nền tảng quan trọng, bao gồm cải thiện giống (Bạch đàn pellita, lai giống, kháng bệnh, chuyển gen), quản lý vật liệu hữu cơ (CIFOR), kiểm soát cỏ dại (João Renato Vaz da Silva, P.R. Adams), làm đất (Komatsu), bón phân (Mello, Yelu, Costa, Schonau, Phạm Thế Dũng, Nguyễn Đức Minh) và luân canh (Forrester, Phạm Đức Chiến). Tại Việt Nam, các nhà khoa học như Lê Đình Khả, Nguyễn Việt Cường, Hà Huy Thịnh, Nguyễn Đức Kiên đã chọn tạo nhiều dòng bạch đàn lai và urô năng suất cao; Nguyễn Hoàng Nghĩa nghiên cứu giống kháng bệnh; Phạm Thế Dũng, Đỗ Đình Sâm, Đoàn Văn Thu nghiên cứu quản lý lập địa, làm đất, bón phân, tỉa thưa và luân canh. Những kết quả này là tiền đề để luận án tiếp tục khảo nghiệm và hoàn thiện kỹ thuật cho điều kiện cụ thể của vùng Trung tâm Bắc Bộ.