Luận án Sự thích hợp của chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng tại Việt Nam

Tên luận án:

SỰ THÍCH HỢP CỦA CHUẨN MỰC BÁO CÁO TÀI CHÍNH QUỐC TẾ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA ÁP DỤNG TẠI VIỆT NAM

Ngành:

Kế toán

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu "Sự thích hợp của Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế cho Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa áp dụng tại Việt Nam". Đề tài xuất phát từ thực trạng các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam nhưng hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) hiện hành cho SMEs còn nhiều hạn chế, thông tin BCTC dàn trải, không đáp ứng nhu cầu đặc thù và lạc hậu, chưa đảm bảo tính so sánh quốc tế. Đồng thời, các nghiên cứu về IFRS for SMEs ở Việt Nam còn khan hiếm.

Mục tiêu chính của luận án là nghiên cứu sự thích hợp của IFRS for SMEs và định hướng áp dụng cho SMEs ở Việt Nam. Cụ thể, nghiên cứu nhằm xác định nhu cầu cần áp dụng IFRS for SMEs, đánh giá sự thích hợp của các chuẩn mực, chính sách kế toán, nguyên tắc ghi nhận và đo lường của IFRS for SMEs đối với SMEs Việt Nam, và xác định những nhân tố đặc điểm của SMEs ảnh hưởng đến các yếu tố trên.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (định tính và định lượng) để thu thập và phân tích dữ liệu. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng IFRS for SMEs thích hợp hơn với các doanh nghiệp chưa niêm yết có quy mô vừa và lớn, có các hoạt động liên quan quốc tế và mong muốn minh bạch thông tin BCTC. Mặc dù IFRS for SMEs là một chuẩn mực đơn giản về số lượng chuẩn mực, chính sách kế toán, nguyên tắc ghi nhận, đo lường và yêu cầu công bố, nhưng không phải tất cả các quy định này đều phù hợp với SMEs trong bối cảnh hiện tại của Việt Nam.

Luận án kết luận rằng việc áp dụng IFRS for SMEs là cần thiết để cải thiện chất lượng thông tin BCTC và tăng khả năng cạnh tranh của SMEs trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, với đặc điểm của SMEs Việt Nam như quy mô còn hạn chế, hoạt động quốc tế chưa nhiều và hạ tầng kế toán còn kém, hướng áp dụng hợp lý là điều chỉnh trong thời gian ngắn và tiến tới áp dụng hoàn toàn khi các điều kiện đã phù hợp. Luận án cũng đưa ra các gợi ý chính sách cho Nhà nước, hiệp hội nghề nghiệp và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ quá trình hội tụ chuẩn mực kế toán.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN MỞ ĐẦU
  • 1 Tính cấp thiết của đề tài
  • 2 Mục tiêu nghiên cứu
  • 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1 Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2 Phạm vi nghiên cứu
  • 4 Phương pháp nghiên cứu
  • 5 Ý nghĩa của nghiên cứu
    • 5.1 Ý nghĩa khoa học
    • 5.2 Ý nghĩa thực tiễn
  • 6 Kết cấu của đề tài
• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
  • 1.1 Giới thiệu
  • 1.2 Các nghiên cứu trên thế giới
    • 1.2.1 Nghiên cứu về nhu cầu cần có IFRS for SMEs
  • 1.3 Các nghiên cứu trong nước
  • 1.4 Kết quả đạt được từ các nghiên cứu đã thực hiện và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
    • 1.4.1 Kết quả đạt được
    • 1.4.2 Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
  • 1.5 Kết luận
• CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CMBCTC QUỐC TẾ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
  • 2.1 Giới thiệu
  • 2.2 SMEs và chuẩn mực BCTC khác biệt
    • 2.2.1 Khái niệm SMEs
      • 2.2.1.1 Khái quát về CMBCTC khác biệt
      • 2.2.1.2 Các cách thức áp dụng CMBCTC khác biệt
    • 2.2.2 Mối liên hệ giữa các nhân tố đặc điểm SMEs và sự cần thiết của CMBCTC khác biệt thích hợp cho nhu cầu BCTC của SMEs
  • 2.3 Cơ sở lý thuyết về CMBCTC quốc tế cho SMEs
    • 2.3.1 Quá trình nghiên cứu và xây dựng IFRS for SMES
    • 2.3.2 Phạm vi và mục tiêu của IFRS for SMEs
    • 2.3.3 Một số đặc điểm của IFRS for SMEs
    • 2.3.4 Sự thích hợp của IFRS for SMEs với nhu cầu BCTC của SMEs
    • 2.3.5 Áp dụng IFRS for SMEs của các quốc gia trên thế giới
  • 2.4 Các lý thuyết nền về việc áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế
  • 2.5 Cơ sở xây dựng mô hình nghiên cứu lý thuyết
  • 2.6 Kết luận chương 2
• CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 3.1 Giới thiệu
  • 3.2 Phương pháp nghiên cứu
    • 3.2.1 Xác định phương pháp
    • 3.2.2 Thiết kế nghiên cứu
  • 3.3 Nghiên cứu định tính
    • 3.3.1 Quy trình nghiên cứu
    • 3.3.2 Bảng câu hỏi phỏng vấn (dàn bài thảo luận)
    • 3.3.3 Chọn mẫu
      • 3.3.3.1 Phương pháp chọn mẫu
      • 3.3.3.2 Đặc điểm mẫu phỏng vấn
      • 3.3.3.3 Kích cỡ mẫu
    • 3.3.4 Thu thập dữ liệu
    • 3.3.5 Phân tích dữ liệu
      • 3.3.5.1 Phương pháp phân tích dữ liệu
      • 3.3.5.2 Quy trình phân tích dữ liệu
  • 3.4 Nghiên cứu định lượng
    • 3.4.1 Quy trình nghiên cứu định lượng
    • 3.4.2 Cấu trúc bảng câu hỏi khảo sát
    • 3.4.3 Chọn mẫu
    • 3.4.4 Thu thập dữ liệu
    • 3.4.5 Phương pháp xử lý dữ liệu thu thập
      • 3.4.5.1 Thống kê mô tả
      • 3.4.5.2 Kiểm định thống kê
      • 3.4.5.3 Mô hình Logistic
  • 3.5 Giả thuyết nghiên cứu và mô tả các biến
    • 3.5.1 Xây dựng giả thuyết
      • 3.5.1.1 Các giả thuyết liên quan nhu cầu của SMEs cần áp dụng IFRS for SMEs
      • 3.5.1.2 Các giả thuyết liên quan đến sự thích hợp của các chuẩn mực, chính sách kế toán, nguyên tắc ghi nhận và đo lường theo quy định của IFRS for SMEs
    • 3.5.2 Mô tả các biến
  • 3.6 Kết luận chương 3
• CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
  • 4.1 Giới thiệu
  • 4.2 Phân tích và bàn luận kết quả nghiên cứu định tính
    • 4.2.1 VAS hiện hành áp dụng cho SMEs
      • 4.2.1.1 Vai trò của chuẩn mực kế toán (theo chủ đề 1.1, phụ lục D3)
      • 4.2.1.2 Quan điểm về chuẩn mực kế toán giảm trừ hiện hành áp dụng cho SMEs (theo chủ đề 1.2, phụ lục D3)
      • 4.2.1.3 Đối tượng sử dụng thông tin BCTC và mục đích sử dụng thông tin BCTC (theo chủ đề 2.1, 2.2, phụ lục D3)
      • 4.2.1.4 Mức độ tuân thủ chuẩn mực và chất lượng thông tin BCTC (theo chủ đề 1.3, 1.4, 2.4, phụ lục D3)
    • 4.2.2 CMBCTC khác biệt
      • 4.2.2.1 Sự cần thiết và các nhân tố ảnh hưởng đến việc xây dựng CMBCTC khác
      • 4.2.2.2 Tiêu chí phân loại SMEs
      • 4.2.2.3 Mục tiêu và quan điểm xây dựng CMBCTC khác biệt
    • 4.2.3 Sự thích hợp của IFRS for SMEs
      • 4.2.3.1 Đặc điểm SMEs và nhu cầu áp dụng IFRS for SMEs (theo chủ đề 4.1, 4.2, phụ lục D3)
      • 4.2.3.2 Quan điểm về các chuẩn mực, chính sách kế toán, nguyên tắc ghi nhận và đo lường thích hợp với SMEs ( theo chủ đề 4.3, 4.4, phụ lục D3)
      • 4.2.3.3 Những nhận định về lợi ích, khó khăn khi áp dụng IFRS for SMEs và hướng áp dụng thích hợp (theo chủ đề 4.5, 4.6, 4.7, phụ lục D3)
    • 4.2.4 Kết luận từ kết quả của nghiên cứu định tính
    • 4.3 Phân tích và bàn luận kết quả nghiên cứu định lượng
      • 4.3.1 Thống kê đặc điểm của DN khảo sát
        • 4.3.1.1 Hình thức pháp lý, hình thức sở hữu, lĩnh vực kinh doanh, kiểm toán BCTC
        • 4.3.1.2 Quy mô và cấu trúc sở hữu
        • 4.3.1.3 Cơ cấu tổ chức và hoạt động liên quan quốc tế
        • 4.3.1.4 Kiến thức của đối tượng khảo sát về VAS và IFRS for SMEs
      • 4.3.2 Đánh giá VAS hiện hành áp dụng cho SMEs Việt Nam
        • 4.3.2.1 Đối tượng sử dụng thông tin BCTC của SMEs và mục đích sử dụng thông tin của SMEs
        • 4.3.2.2 Mức độ tuân thủ chuẩn mực và chất lượng thông tin BCTC SMES
      • 4.3.3 Sự cần thiết của CMBCTC riêng cho SMEs và IFRS for SMEs
        • 4.3.3.1 Thống kê mô tả
        • 4.3.3.2 Kiểm định các giả thuyết liên quan nhu cầu của SMEs cần áp dụng IFRS for SMEs
        • 4.3.3.3 Kết quả phân tích mô hình hồi quy Logistic
      • 4.3.4 Sự phù hợp của chuẩn mực và chính sách, phương pháp kế toán của IFRS for SMEs đối với SMEs Việt Nam
        • 4.3.4.1 Sự phù hợp của các chuẩn mực
        • 4.3.4.2 Đánh giá chi phí- lợi ích của các chính sách kế toán, nguyên tắc ghi nhận và đo lường
      • 4.3.5 Nhận thức về lợi ích, khó khăn khi áp dụng IFRS for SMEs và hướng áp dụng IFRS for SMES
      • 4.3.6 Kết luận
  • CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN TỔNG HỢP TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH, ĐỊNH LƯỢNG VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
    • 5.1 Giới thiệu
    • 5.2 Kết luận tổng hợp và bàn luận từ kết quả nghiên cứu định tính, định lượng
      • 5.2.1 Nhu cầu cần áp dụng IFRS for SMEs và các nhân tố đặc điểm SMEs ảnh hưởng đến nhu cầu này (mục tiêu 1& 3)
      • 5.2.2 Sự thích hợp của các chuẩn mực kế toán, chính sách kế toán, nguyên tắc ghi nhận và đo lường của IFRS for SMEs và các nhân tố đặc điểm SMEs ảnh hưởng đến sự thích hợp này (mục tiêu 2 & 3)
      • 5.2.3 Những lợi ích, khó khăn ảnh hưởng đến khả năng áp dụng và định hướng áp dụng IFRS for SMEs (mục tiêu 4)
    • 5.3 Một số gợi ý chính sách
      • 5.3.1 Định hướng áp dụng IFRS for SMEs
        • 5.3.1.1 Sự cần thiết và tính khả thi khi áp dụng IFRS for SMEs
        • 5.3.1.2 Tiêu chí SMEs
        • 5.3.1.3 Hướng áp dụng IFRS for SMEs
      • 5.3.2 Đề xuất các chuẩn mực, chính sách kế toán, nguyên tắc ghi nhận và đo lường thích hợp cho SMEs
      • 5.3.3 Các giải pháp hỗ trợ của NN và các tổ chức nghề nghiệp
      • 5.3.4 Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tương lai
    • KẾT LUẬN