Luận án Nghiên cứu bệnh ký sinh trùng đường máu do ve truyền ở đàn bò nuôi tại Ba Vì – Hà Nội và thử nghiệm thuốc diệt ve

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU BỆNH KÝ SINH TRÙNG ĐƯỜNG MÁU DO VE TRUYỀN Ở ĐÀN BÒ NUÔI TẠI BA VÌ – HÀ NỘI VÀ THỬ NGHIỆM THUỐC DIỆT VE

Ngành:

Bệnh lý học và Chữa bệnh vật nuôi

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu bệnh ký sinh trùng đường máu do ve truyền ở đàn bò nuôi tại huyện Ba Vì, Hà Nội và thử nghiệm thuốc diệt ve. Bệnh ký sinh trùng đường máu, gây ra bởi các loài đơn bào như Anaplasma spp., Theileria spp. và Babesia spp., là một trong những nguyên nhân phổ biến làm giảm năng suất chăn nuôi gia súc toàn cầu. Đặc biệt, Anaplasmosis còn có khả năng lây truyền từ động vật sang người. Việt Nam, với điều kiện khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho sự phát triển của ve và các bệnh do chúng truyền, tuy nhiên các nghiên cứu về phân loại bằng sinh học phân tử còn hạn chế.

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là đánh giá các đặc điểm của bệnh ký sinh trùng đường máu do ve truyền và ve ký sinh ở bò, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho chẩn đoán, phòng trị bệnh. Các mục tiêu cụ thể bao gồm xác định sự lưu hành của Anaplasma spp., Theileria spp., Babesia spp. trên đàn bò, định danh loài ký sinh trùng bằng kỹ thuật phân tử, xác định các loài ve ký sinh và tình hình nhiễm ve theo vùng, mùa vụ, lứa tuổi, giống bò, và bước đầu nghiên cứu thuốc diệt ve. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên bò sữa và bò vàng tại 9 xã thuộc 3 vùng địa lý của huyện Ba Vì từ tháng 11 năm 2015 đến tháng 11 năm 2019.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc định danh hai loài Anaplasma marginale và Anaplasma platys ký sinh ở bò bằng kỹ thuật phân tử, với phát hiện đầu tiên về Anaplasma platys ở bò Việt Nam. Nghiên cứu cũng bước đầu xác định tác dụng diệt ve của hợp chất bán tổng hợp Pyrethroid.

Kết quả cho thấy tỷ lệ nhiễm Anaplasma spp. ở bò tại Ba Vì là 26,46%, cao nhất ở bò vàng (29,4%) và vùng gò đồi (36,93%), đặc biệt vào mùa hè (43,53%) và ở bò >2 năm tuổi (31,23%). Bệnh biểu hiện ở ba thể: mang trùng (90,77%), mạn tính (8,33%) và cấp tính (0,89%). Bò nhiễm bệnh có các thay đổi huyết học như giảm hồng cầu, huyết sắc tố, thể tích khối hồng cầu; tăng bạch cầu, Lympho và Mono; giảm tiểu cầu. Các bệnh tích đại thể và vi thể cũng được ghi nhận. Hai loài ve cứng được xác định là Rhipicephalus (Boophilus) microplus và Rhipicephalus (Boophilus) annulatus, với tỷ lệ nhiễm ve là 33,70%, cao nhất ở bò vàng (44,10%) và vùng gò đồi (57,95%) vào mùa hè (60,57%). Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhiễm ve làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng đường máu lên 16,79 lần. Thuốc Permethrin nồng độ 5% cho hiệu lực diệt ve trưởng thành 84-92% trên cơ thể bò và 100% đối với ấu trùng, thiếu trùng, đồng thời an toàn cho bò.