Luận án Một số biện pháp hỗ trợ trong dạy học viết cho học sinh có khó khăn về viết ở tiểu học

Tên luận án:

Một số biện pháp hỗ trợ trong dạy học viết cho học sinh có khó khăn về viết ở tiểu học.

Ngành:

Lý luận và lịch sử giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu các biện pháp hỗ trợ trong dạy học viết cho học sinh có khó khăn về viết (KKVV) ở bậc tiểu học. Khảo sát thực hiện trên 2893 học sinh tiểu học đã chỉ ra rằng tỉ lệ học sinh KKVV là 2.14%, chiếm hơn 55% tổng số học sinh có khó khăn học tập. Kết quả đánh giá trên 1551 học sinh bằng công cụ phát triển kỹ năng viết cho thấy, học sinh KKVV bộc lộ sự chậm phát triển kỹ năng viết (dạng nhìn – viết) một cách rõ rệt, đặc biệt là trong kỹ năng viết đúng (dạng tạo chữ và dạng chính tả).

Về năng lực nhận thức, học sinh KKVV có khả năng nhận thức chung ở mức trung bình nhưng lại yếu kém trong ghi nhớ công việc liên quan đến ngôn ngữ và năng lực mã hóa chính tả. Ngược lại, các em lại có khả năng hiểu lời, tư duy ngôn ngữ và hình ảnh tốt hơn. Những hạn chế này biểu hiện rõ rệt thành sự hạn chế trong kỹ năng tạo chữ và kỹ năng viết chính tả, ảnh hưởng đến cả độ chính xác và tốc độ viết, đặc biệt khi thực hiện dưới hình thức nhìn – viết.

Mặc dù giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của việc hỗ trợ học sinh KKVV, nhưng đa số chưa sẵn sàng thực hiện do thiếu hiểu biết và kỹ năng cần thiết. Nguyên nhân chính được xác định là thiếu các chương trình, tài liệu bồi dưỡng chuyên môn và tài liệu tham khảo.

Luận án đề xuất 13 biện pháp hỗ trợ, được phân loại thành ba nhóm chính: (1) nhóm biện pháp tiền đề, (2) nhóm biện pháp hỗ trợ chính và (3) nhóm biện pháp bổ trợ. Trong nhóm biện pháp tiền đề, quy trình nhận biết học sinh KKVV và xác định đặc điểm, khả năng, nhu cầu của các em được thực hiện theo bốn bước, giúp phân loại KKVV và định hướng các biện pháp hỗ trợ chính. Hai nhóm biện pháp hỗ trợ chính (hỗ trợ ghi nhớ công việc và hỗ trợ năng lực mã hóa chính tả) được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu nhận thức, tận dụng điểm mạnh của học sinh để nâng cao kỹ năng viết (tạo chữ và chính tả) cả về chất lượng và số lượng (độ chính xác và tốc độ). Nhóm biện pháp hỗ trợ ghi nhớ công việc được cụ thể hóa thành 19 kỹ thuật dạy học, trong khi nhóm biện pháp hỗ trợ mã hóa chính tả bao gồm 6 loại, 15 kiểu và 44 dạng bài tập. Các biện pháp hỗ trợ chính được kết hợp với nhóm biện pháp bổ trợ.

Kết quả thực nghiệm trên hai trường hợp đại diện cho hai dạng KKVV (dạng tạo chữ và dạng chính tả) đã chứng minh rằng các biện pháp hỗ trợ đề xuất là phù hợp, khả thi và hiệu quả. Học sinh KKVV cho thấy sự cải thiện tích cực về độ chính xác và tốc độ viết trong cả tiết cá nhân và môi trường hòa nhập.