CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC ĐẢM BẢO AN TOÀN VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM
Tài chính – Ngân hàng
Luận án "CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC ĐẢM BẢO AN TOÀN VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM" được thực hiện nhằm đánh giá một cách toàn diện các yếu tố tác động chính tới tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của các Ngân hàng Thương mại Cổ phần (NHTMCP) Việt Nam trong giai đoạn 2009-2020. Nghiên cứu ra đời trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam chịu ảnh hưởng của các cuộc khủng hoảng kinh tế và đặc biệt là đại dịch Covid-19, vốn được xem là yếu tố mới chưa từng được đề cập trong các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam. Hệ thống ngân hàng là mạch máu của nền kinh tế, và việc đảm bảo an toàn vốn tối thiểu (CAR) là công cụ chủ lực cho sự an toàn và lành mạnh của ngân hàng, đặc biệt khi Việt Nam đang nỗ lực tuân thủ các chuẩn mực quốc tế như Basel II.
Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, với dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán của 28 NHTMCP Việt Nam. Các phương pháp hồi quy dữ liệu bảng như Pooled OLS, FEM, REM, XTGLS và đặc biệt là mô hình ước lượng Moment tổng quát hệ thống hai bước (SGMM) được áp dụng để khắc phục các "khuyết tật" của mô hình như nội sinh, phương sai sai số thay đổi và tự tương quan, đảm bảo tính tin cậy của kết quả.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có 15 yếu tố ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến hệ số CAR của các NHTMCP Việt Nam ở mức ý nghĩa 5%. Các yếu tố này bao gồm các đặc trưng nội tại của ngân hàng như khả năng sinh lời trên tổng tài sản (ROA), tỷ lệ tiền gửi (DEP), khả năng thanh khoản (LIQ), tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tài sản (LOA), tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng (LLR), tỷ lệ nợ xấu (NPL), hệ số đòn bẩy (LEV), quy mô ngân hàng (SIZE), quy mô hội đồng quản trị (BoardS), tỷ lệ thành viên độc lập (IndepB), tỷ lệ thành viên nữ (FemaleB), trình độ học vấn của thành viên hội đồng quản trị (EduB). Bên cạnh đó, các yếu tố vĩ mô như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) và biến giả đại diện cho đại dịch Covid-19 (Dummy) cũng có tác động đáng kể. Riêng tỷ lệ thành viên người nước ngoài trong HĐQT (ForeignB) không có ý nghĩa thống kê.
Từ những phát hiện này, luận án đề xuất các hàm ý chính sách quan trọng cho các NHTMCP Việt Nam trong việc quản lý lợi nhuận, hoạt động tín dụng, đòn bẩy tài chính, huy động vốn, thanh khoản, quy mô ngân hàng và quản trị công ty. Đồng thời, nghiên cứu cũng đưa ra các khuyến nghị cho Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ về kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, điều hành chính sách tiền tệ minh bạch và ứng phó với dịch bệnh nhằm duy trì sự ổn định và an toàn của hệ thống tài chính theo chuẩn mực quốc tế.