Tên luận án:
VAI TRÒ CỦA KHOẢNG TRỐNG GLYCAT HÓA TRONG ĐÁNH GIÁ BIẾN CHỨNG THẬN TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Ngành:
Hóa Sinh Y Học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Hiện nay, việc theo dõi đái tháo đường (ĐTĐ) bằng HbA1c còn nhiều hạn chế, đòi hỏi sự kết hợp các chỉ số khác. Khoảng trống glycat hóa (GG) được xem là một giải pháp tiềm năng nhưng chưa được quan tâm đúng mức tại Việt Nam. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá vai trò của khoảng trống glycat hóa trong việc đánh giá biến chứng thận trên bệnh nhân ĐTĐ.
Mục tiêu nghiên cứu bao gồm khảo sát sự phân tán số liệu giữa HbA1c và fructosamine, cũng như mối tương quan giữa GG với mức độ tiểu đạm (ACR niệu) và độ lọc cầu thận (eGFR). Đây là nghiên cứu cắt ngang mô tả có phân tích, được tiến hành trên 104 bệnh nhân ĐTĐ điều trị ngoại trú ổn định tại TP. Hồ Chí Minh. Các thông số như glucose, HbA1c, fructosamine, creatinine, cystatin C và ACR niệu được thu thập. Phương pháp tính GG mới của David R. Macdonald được áp dụng, và eGFR được tính bằng công thức CKD-EPI-Scr-ScysC.
Kết quả cho thấy có sự tương quan thuận ở mức trung bình (r = 0,488; p < 0,001) nhưng có phân tán đáng kể giữa HbA1c và fructosamine. Khoảng trống GG có tương quan thuận trung bình với ACR niệu (r = 0,349; p < 0,01) và được xác định là yếu tố độc lập dẫn đến tăng tiểu đạm. Cứ mỗi 1% GG tăng lên, nguy cơ tăng ACR niệu (≥ 3 mg/mmol) cao gấp 1,945 lần (OR = 1,945; p < 0,001). Đối với chức năng thận, GG có tương quan nghịch trung bình với eGFR (r = -0,313; p < 0,01) và là yếu tố độc lập gây giảm eGFR. Mỗi 1% GG tăng lên làm nguy cơ giảm eGFR (< 60 ml/phút/1,73m²) cao gấp 2,588 lần (OR = 2,588; p < 0,01). Đặc biệt, giá trị trung bình của GG tăng dần theo các giai đoạn muộn của bệnh thận mạn.
Nghiên cứu kết luận rằng khoảng trống glycat hóa là một chỉ dấu sinh học độc lập quan trọng trong đánh giá nguy cơ và tiến triển của biến chứng thận trên bệnh nhân ĐTĐ. Do đó, khuyến nghị bổ sung các chỉ số fructosamine và khoảng trống GG vào quy trình theo dõi ĐTĐ để có cái nhìn toàn diện hơn về tình trạng glycat hóa và biến chứng thận.
Mục lục chi tiết:
- GIỚI THIỆU LUẬN ÁN
- 1. Lý do và tính cần thiết của nghiên cứu
- 2. Mục tiêu nghiên cứu
- 3. Những đóng góp mới của nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn
- 4. Bố cục luận án
- CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 1.1. ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
- 1.1.1. Định nghĩa đái tháo đường
- 1.1.2. Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường
- 1.2. BỆNH THẬN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
- 1.2.1. Khái niệm bệnh thận đái tháo đường
- 1.2.2. Chẩn đoán bệnh thận đái tháo đường
- 1.3. KHOẢNG TRỐNG GLYCAT HÓA
- 1.3.1. Sự glycat hóa các protein trong đái tháo đường
- 1.3.2. Sự glycat hóa hemoglobin và HbA1c
- 1.3.3. Sự glycat hóa các protein huyết thanh và Fructosamine
- 1.3.4. Khoảng trống glycat hóa GG
- 1.3.5. Tình hình nghiên cứu về khoảng trống glycat hóa GG
- CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1. Thiết kế nghiên cứu
- 2.2. Đối tượng nghiên cứu
- 2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- 2.4. Cỡ mẫu nghiên cứu
- 2.5. Các biến số trong nghiên cứu
- 2.6. Phương pháp thu thập số liệu
- 2.8. Phương pháp phân tích dữ liệu
- 2.9. Đạo đức trong nghiên cứu
- CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 3.1.1. Đặc điểm lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
- 3.1.2. Đặc điểm biến chứng thận do ĐTĐ ở đối tượng nghiên cứu
- 3.1.3. Chọn lựa công thức tính eGFR sử dụng trong nghiên cứu
- 3.2. PHÂN TÁN SỐ LIỆU GIỮA HbA1c VÀ FRUCTOSAMINE
- 3.2.1. Tương quan giữa HbA1c và fructosamine ở đối tượng NC
- 3.2.2. Công thức tính khoảng trống GG trên đối tượng nghiên cứu
- 3.2.3. Tương quan giữa GG và chỉ số glycat hóa ở đối tượng NC
- 3.3. SỰ TƯƠNG QUAN GIỮA GG VÀ MỨC ĐỘ TIỂU ĐẠM
- 3.3.1. Sự tương quan giữa GG và mức độ tiểu đạm ở đối tượng NC
- 3.3.2. Vai trò của GG trong đánh giá tiểu đạm ở đối tượng NC
- 3.4. SỰ TƯƠNG QUAN GIỮA GG VÀ ĐỘ LỌC CẦU THẬN
- 3.4.1. Sự tương quan giữa GG và độ lọc cầu thận ở đối tượng NC
- 3.3.2. Vai trò của GG trong đánh giá giảm eGFR ở đối tượng NC
- CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
- 4.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- 4.1.1. Đặc điểm lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
- 4.1.2. Đặc điểm biến chứng thận do ĐTĐ của đối tượng nghiên cứu
- 4.1.3. Chênh lệch giữa CKD-EPI-Scr-ScysC và CKD-EPI-Scr
- 4.2. PHÂN TÁN SỐ LIỆU GIỮA HbA1c VÀ FRUCTOSAMINE
- 4.2.1. Tương quan giữa HbA1c và fructosamine
- 4.2.2. Công thức tính khoảng trống GG trên đối tượng nghiên cứu
- 4.2.3. Tương quan giữa GG và các chỉ số glycat hóa
- 4.3. SỰ TƯƠNG QUAN GIỮA GG VÀ MỨC ĐỘ TIỂU ĐẠM
- 4.3.1. Sự tương quan giữa GG và mức độ tiểu đạm
- 4.3.2. Vai trò của GG trong đánh giá tiểu đạm
- 4.4. SỰ TƯƠNG QUAN GIỮA GG VÀ ĐỘ LỌC CẦU THẬN
- 4.4.1. Sự tương quan giữa GG và độ lọc cầu thận
- 4.4.2. Vai trò của GG trong đánh giá giảm eGFR
- KẾT LUẬN
- 1. Sự phân tán số liệu giữa HbA1c và fructosamine
- 2. Sự tương quan giữa GG và mức độ đạm niệu (ACR)
- 3. Sự tương quan giữa GG và độ lọc cầu thận (eGFR)
- KIẾN NGHỊ