Luận án Thực trạng điều kiện lao động, sức khỏe, cơ cấu bệnh tật, một số bệnh có tính chất nghề nghiệp và giải pháp can thiệp cho thuyền viên vận tải viễn dương.

Tên luận án:

Nghiên cứu thực trạng điều kiện lao động, sức khỏe, cơ cấu bệnh tật và đánh giá giải pháp can thiệp về chăm sóc sức khỏe cho thuyền viên vận tải viễn dương Việt Nam giai đoạn 2015-2018

Ngành:

Y học biển

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Việt Nam, một quốc gia biển với ngành vận tải biển có tiềm năng phát triển lớn, đối mặt với thách thức về sức khỏe của lực lượng thuyền viên. Những người lao động trên các tàu vận tải viễn dương thường xuyên phải làm việc và sinh sống trong điều kiện khắc nghiệt, đặc thù: không gian chật hẹp, cách biệt xã hội, thiếu thốn văn hóa tinh thần, chế độ dinh dưỡng mất cân đối, cùng với các yếu tố vật lý (tiếng ồn, rung lắc) và hóa học, sinh học, thay đổi khí hậu đột ngột. Các yếu tố này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, khả năng lao động và làm phát sinh các bệnh tật đặc thù nghề nghiệp cho người đi biển.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm ba mục tiêu chính: mô tả thực trạng điều kiện lao động của thuyền viên trên các tàu vận tải viễn dương Việt Nam giai đoạn 2015-2018; mô tả thực trạng sức khỏe, cơ cấu bệnh tật, một số bệnh lý có tính chất nghề nghiệp và các yếu tố liên quan của đối tượng này; và đánh giá kết quả giải pháp can thiệp bằng đào tạo kiến thức, kỹ năng thực hành về chăm sóc và bảo vệ sức khỏe.

Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 01/2015 đến 12/2018 tại các cảng Hải Phòng, Cái Lân và Viện Y học Biển Việt Nam. Thiết kế nghiên cứu bao gồm mô tả cắt ngang, nghiên cứu dọc (trước và sau một chuyến hành trình 1 năm) và nghiên cứu can thiệp. Đối tượng nghiên cứu là thuyền viên trên 10 tàu chở hàng của hai công ty VOSCO và Vitranschart, với cỡ mẫu 400 thuyền viên cho khảo sát thực trạng, 230 thuyền viên cho nghiên cứu biến đổi sức khỏe và 115 thuyền viên tham gia can thiệp. Một nhóm 280 lao động trên đất liền cũng được sử dụng làm nhóm tham chiếu.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng điều kiện lao động trên tàu có nhiều bất lợi, với nhiệt độ, tiếng ồn, rung lắc tại buồng máy vượt tiêu chuẩn. Điều kiện sinh hoạt khó khăn, cô lập xã hội, thiếu thốn văn hóa tinh thần và công việc đơn điệu gây căng thẳng tâm lý. Chế độ dinh dưỡng mất cân đối và thói quen sinh hoạt không lành mạnh (hút thuốc, uống rượu, ít vận động) phổ biến. Thuyền viên có tỷ lệ thừa cân, béo phì cao (40,5%), rối loạn chuyển hóa lipid (64%), rối loạn dung nạp glucose và đái tháo đường type 2. Các vấn đề tâm lý như lo lắng tai nạn (91%), căng thẳng do môi trường (91%), cô đơn (65,25%) cũng rất phổ biến. Các nhóm bệnh lý thường gặp nhất là dinh dưỡng, nội tiết, chuyển hóa (65,75%), tiêu hóa (60,5%), tuần hoàn (45,5%) và hô hấp (33,75%), với tỷ lệ mắc tăng dần theo tuổi nghề. Sau một năm hành trình, sức khỏe thuyền viên biến đổi theo chiều hướng tiêu cực rõ rệt, với các chỉ số sinh hóa, tỷ lệ thừa cân/béo phì, bệnh tim mạch và rối loạn tâm lý đều tăng.

Giải pháp can thiệp bằng đào tạo đã nâng cao đáng kể kiến thức và kỹ năng thực hành của thuyền viên về phòng chống các bệnh nghề nghiệp. Luận án kiến nghị các giải pháp cải thiện môi trường sống, làm việc, chế độ dinh dưỡng, tăng cường giáo dục sức khỏe và hỗ trợ tâm lý để nâng cao sức khỏe và tuổi nghề cho thuyền viên.

Mục lục chi tiết:

• ĐẶT VẤN ĐỀ (02 trang)
• Những đóng góp mới của luận án
• Bố cục của bản luận án
  • Chương 1: TỔNG QUAN (36 trang)
    • 1.1. Điều kiện lao động trên các tàu vận tải viên dương
      • 1.1.1. Điều kiện môi trường lao động trên tàu viễn dương
      • 1.2.2 Điều kiện xã hội, tổ chức lao động và chế độ dinh dưỡng trên tàu viễn dương
      • 1.1.3. Công tác chăm sóc sức khỏe cho thuyền viên trên các tàu viễn dương
    • 1.2. Thực trạng sức khoẻ và tình hình nghiên cứu một số bệnh lý có tính chất nghề nghiệp của thuyền viên làm việc trên các tàu vận tải viễn dương
      • 1.2.1. Đặc điểm sức khoẻ của thuyền viên vận tải viễn dương
      • 1.2.2. Các nghiên cứu về bệnh lý có tính chất nghề nghiệp của thuyền viên vận tải viễn dương
    • 1.3. Các biện pháp can thiệp đã thực hiện nhằm cải thiện sức khỏe và dự phòng các bệnh có tính chất nghề nghiệp cho người đi biển
  • Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (17 trang)
    • 2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
      • 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
        • 2.1.1.1. Nghiên cứu điều kiện lao động trên các tàu viễn dương
        • 2.1.1.2. Nghiên cứu thực trạng sức khoẻ, cơ cấu bệnh tật, một số bệnh có tính chất nghề nghiệp của thuyền viên vận tải viễn dương và các yếu tố liên quan
      • 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
      • 2.1.5. Thời gian nghiên cứu
    • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu và chọn mẫu
        • 2.2.1.1. Thiết kế nghiên cứu
        • 2.2.1.2.Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu
      • 2.2.2. Nội dung và một số biến số nghiên cứu
      • 2.2.3. Đề xuất một số giải pháp can thiệp đảm bảo sức khỏe thuyền viên vận tải viễn dương
  • Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU (48 trang)
    • 3.1. Đặc điểm điều kiện lao động trên tàu vận tải viễn dương Việt Nam
      • 3.1.1. Kết quả khảo sát điều kiện lao động trên tàu
      • 3.1.2. Đặc điểm điều kiện sinh hoạt của thuyền viên
    • 3.2. Thực trạng sức khoẻ, cơ cấu bệnh tật của thuyền viên vận tải viễn dương Việt Nam
      • 3.2.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
      • 3.2.2. Đặc điểm một số chỉ tiêu về thể lực của đối tượng nghiên cứu
      • 3.2.3. Một số chỉ tiêu sinh lý của thuyền viên vận tải viễn dương
      • 3.2.4. Cơ cấu bệnh tật và đặc điểm một số bệnh lý có tính chất nghề nghiệp của thuyền viên vận tải viễn dương
    • 3.3. Ảnh hưởng của hành trình trên biển đến sự biến đổi sức khoẻ và bệnh tật của thuyền viên vận tải viễn dương
      • 3.3.1. Ảnh hưởng của hành trình trên biển đến tình trạng sức khỏe của thuyền viên vận tải viễn dương
      • 3.3.2. Ảnh hưởng của hành trình trên biển đến sự thay đổi tỷ lệ một số bệnh lý của thuyền viên
    • 3.4. Giải pháp can thiệp bằng đào tạo kiến thức, kỹ năng thực hành chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ cho thuyền viên
      • 3.4.1. Nội dung can thiệp
      • 3.4.2. Phương pháp can thiệp
      • 3.4.3. Đánh giá kết quả của biện pháp can thiệp
  • Chương 4: BÀN LUẬN (46 trang)
    • 4.1. Đặc điểm điều kiện lao động trên tàu vận tải viễn dương Việt Nam
      • 4.1.1. Đặc điểm môi trường lao động trên các tàu vận tải viễn dương
      • 4.1.2. Đặc điểm điều kiện sinh hoạt của thuyền viên
      • 4.1.3. Về điều kiện dinh dưỡng trên tàu
    • 4.2. Thực trạng sức khỏe, cơ cấu bệnh tật và đặc điểm một số bệnh có tính chất nghề nghiệp của thuyền viên vận tải viễn dương Việt Nam
      • 4.2.1. Thể lực và một số chỉ số sinh học ở thuyền viên
      • 4.2.2. Về cơ cấu bệnh tật và đặc điểm một số bệnh có tính chất nghề nghiệp của thuyền viên vận tải viễn dương Việt Nam
    • 4.3. Những biến đổi tình trạng sức khỏe và bệnh tật của thuyền viên sau một chuyến hành trình trên biển
      • 4.3.1. Ảnh hưởng của hành trình đến tình trạng sức khỏe của thuyền viên vận tải viễn dương
      • 4.3.2. Biến đổi tỷ lệ một số bệnh có tính chất đặc thù nghề nghiệp ở thuyền viên vận tải viễn dương Việt Nam sau một chuyến hành trình
    • 4.4. Về kết quả của giải pháp can thiệp bằng đào tạo nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng thực hành của thuyền viên trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe
  • KẾT LUẬN
  • KIẾN NGHỊ