ĐẦU TƯ DƯỚI HÌNH THỨC ĐỐI TÁC CÔNG TƯ (PUBLIC-PRIVATE PARTNERSHIP - PPP) TRONG MỘT SỐ LĨNH VỰC DỊCH VỤ CÔNG: THỰC TIỄN TẠI MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Kinh tế quốc tế
Luận án tập trung nghiên cứu về đầu tư dưới hình thức Đối tác công tư (PPP) trong một số lĩnh vực dịch vụ công, xem xét thực tiễn tại các quốc gia trên thế giới và rút ra bài học cho Việt Nam. Nghiên cứu xuất phát từ nhận định rằng hình thức PPP có hiệu quả trong việc thu hút vốn tư nhân, giảm áp lực ngân sách, nhưng tại Việt Nam, PPP còn khá mới mẻ và chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như giao thông, năng lượng, chưa mở rộng nhiều sang các dịch vụ công khác. Điều này đặt ra nhu cầu nghiên cứu các yếu tố thu hút đầu tư PPP của khu vực tư nhân và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Mục tiêu của luận án là kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường thu hút đầu tư tư nhân theo hình thức PPP trong một số lĩnh vực dịch vụ công, dựa trên bài học kinh nghiệm quốc tế. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ như tổng quan tình hình nghiên cứu, phân tích cơ sở lý luận và các yếu tố tác động, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế (điển hình là cung cấp bốt sạc điện tại Trung Quốc và cung cấp nước sạch tại Đức), phân tích thực trạng thu hút đầu tư PPP tại Việt Nam, và đề xuất định hướng, giải pháp.
Về phương pháp nghiên cứu, luận án sử dụng cách tiếp cận hỗn hợp định tính và định lượng, bao gồm nghiên cứu tại bàn, phân tích dữ liệu thứ cấp, nghiên cứu điển hình và khảo sát doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu định lượng cho thấy tồn tại mối quan hệ thuận chiều giữa năm yếu tố (thái độ của công ty, chuẩn chủ quan, nhận thức kiểm soát hành vi, môi trường đầu tư, đặc điểm dự án) với ý định đầu tư của nhà đầu tư tư nhân vào các dự án PPP trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, giải thích được gần 65% ý định này.
Luận án đã đánh giá những thành công ban đầu của Việt Nam trong việc thu hút vốn tư nhân cải thiện hạ tầng và giảm gánh nặng ngân sách, đồng thời chỉ ra các tồn tại như khung pháp lý chưa hoàn thiện, thông tin dự án hạn chế, phân bổ rủi ro chưa hợp lý. Từ các bài học kinh nghiệm quốc tế và kết quả nghiên cứu trong nước, luận án đề xuất 15 giải pháp cụ thể nhằm tăng cường thu hút đầu tư PPP của khu vực tư nhân vào lĩnh vực dịch vụ công, nhấn mạnh sự cần thiết của một kế hoạch và định hướng tổng thể, đồng bộ từ triết lý đến thiết kế thể chế, pháp luật để phát triển bền vững thị trường PPP.