Luận án Thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngành:

Chính sách công

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam hiện nay" nghiên cứu trong bối cảnh Việt Nam hội nhập và kỷ nguyên công nghệ 4.0, nơi nông nghiệp và nông thôn đối mặt với nhiều thách thức. Sau Đại hội Đảng VI (1986), đất nước chuyển sang kinh tế thị trường, đòi hỏi các chính sách phù hợp. Nghị quyết TW 7 khóa X và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí và chương trình xây dựng nông thôn mới (XDNTM) đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng. Việc thực hiện chính sách XDNTM có vai trò quyết định đối với sự ổn định kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước, đặc biệt khi 64% dân cư sống ở nông thôn. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn khó khăn, hạn chế và thiếu sót, đặt ra yêu cầu cần có nghiên cứu lý luận, đánh giá thực tiễn và đề xuất giải pháp.

Mục đích của luận án là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác tổ chức thực hiện chính sách XDNTM, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách này tại Việt Nam. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan các công trình khoa học liên quan, hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích và đánh giá thực trạng (kết quả đạt được, hạn chế, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm), dự báo bối cảnh, xác định mục tiêu, định hướng và đề xuất giải pháp cho thời gian tới.

Luận án có những đóng góp mới về khoa học: Về lý luận, góp phần hệ thống hóa và xây dựng khung lý thuyết về chính sách công và thực hiện chính sách XDNTM, khẳng định vai trò quan trọng và tính cấp bách của chính sách, đồng thời kế thừa và phát triển kinh nghiệm. Về thực tiễn, luận án phát hiện và chỉ ra thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng, tồn tại và nguyên nhân, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất hệ thống giải pháp khả thi để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách XDNTM ở Việt Nam đến năm 2025. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả thực hiện chính sách XDNTM, đồng thời cung cấp tài liệu tham khảo cho công tác học tập, nghiên cứu và giảng dạy.

Quá trình thực hiện chính sách XDNTM đã đạt được thành tựu khá toàn diện, thay đổi bộ mặt nông thôn và nhận thức người dân, với nhiều địa phương đã quan tâm và tập trung chỉ đạo các nội dung trọng điểm, linh hoạt huy động nguồn lực và nâng cao tốc độ đạt tiêu chí. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Luận án đã phân tích, đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách XDNTM ở Việt Nam trong những năm tiếp theo, hướng tới các mục tiêu toàn diện về phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và đời sống văn hóa, đảm bảo an ninh trật tự, phát huy dân chủ cơ sở và xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích
    • 2.2. Nhiệm vụ
  • 3. Giả thuyết nghiên cứu
  • 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 4.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 4.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
  • 6. Đóng góp mới về khoa học của luận án
  • 7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
    • 7.1. Ý nghĩa lý luận
    • 7.2. Ý nghĩa thực tiễn
  • 8. Cấu trúc của luận án

• Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Các công trình nghiên cứu về chính sách công
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài
    • 1.1.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
  • 1.2. Các công trình nghiên cứu về chính sách nông nghiệp, nông thôn, nông dân và xây dựng nông thôn mới
    • 1.2.1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài
      • 1.2.1.1. Các công trình nghiên cứu ở Trung Quốc
      • 1.2.1.2. Các công trình nghiên cứu ở Lào, Thái Lan và Đài Loan
      • 1.2.1.3. Một số công trình nghiên cứu ở Nhật Bản, Hàn Quốc
      • 1.2.1.4. Một số công trình nghiên cứu ở các quốc gia khác
    • 1.2.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
      • 1.2.2.1. Sách
      • 1.2.2.2. Luận án, luận văn
      • 1.2.2.3. Các đề tài và bài báo khoa học
  • 1.3. Khoảng trống của các nghiên cứu và vấn đề nghiên cứu của luận án
  • Tiểu kết chương 1

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VÀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

  • 2.1. Xây dựng nông thôn mới
    • 2.1.1. Nông thôn và nông thôn mới
      • 2.1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của nông thôn
      • 2.1.1.2. Phát triển nông thôn
      • 2.1.1.3. Nông thôn mới
    • 2.1.2. Khái niệm xây dựng nông thôn mới
    • 2.1.3. Nội dung xây dựng nông thôn mới
      • 2.1.3.1. Công tác quy hoạch
      • 2.1.3.2. Hạ tầng kinh tế - xã hội
      • 2.1.3.3. Kinh tế và tổ chức sản xuất
      • 2.1.3.4. Văn hóa xã hội và môi trường
      • 2.1.3.5. Hệ thống chính trị
    • 2.1.4. Ý nghĩa, đặc trưng và nguyên tắc xây dựng nông thôn mới
      • 2.1.4.1. Ý nghĩa
      • 2.1.4.2. Đặc trưng
      • 2.1.4.3. Nguyên tắc
    • 2.1.5. Chủ thể, nguồn lực và tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới
      • 2.1.5.1. Chủ thể
      • 2.1.5.2. Nguồn lực
      • 2.1.5.3. Tiêu chí
    • 2.1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng nông thôn mới
      • 2.1.6.1. Chính sách của Đảng và Nhà nước
      • 2.1.6.2. Trình độ phát triển kinh tế xã hội
      • 2.1.6.3. Thu hút đầu tư vào nông thôn
      • 2.1.6.4. Sự tham gia của doanh nghiệp, các tổ chức bên ngoài
      • 2.1.6.5. Trình độ dân trí, đời sống và thu nhập của người dân
      • 2.1.6.6. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã
      • 2.1.6.7. Năng lực, trình độ và kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới của cán bộ địa phương
      • 2.1.6.8. Sự tham gia và phối hợp của các tổ chức đoàn thể
  • 2.2. Chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 2.2.1. Chính sách công
    • 2.2.2. Cấu trúc nội dung chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.2.2.1. Cơ sở hình thành chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.2.2.2. Mục tiêu, yêu cầu và nội dung chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.2.2.3. Thời hạn duy trì, tồn tại chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 2.2.3. Thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
  • 2.3. Tổ chức thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 2.3.1. Ý nghĩa của việc tổ chức thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.3.1.1. Thực hiện chính sách là cách thức đưa ý chí, nguyện vọng của người dân và Chính phủ thành hiện thực pháp lý
      • 2.3.1.2. Thực hiện chính sách là hướng tới sự công bằng, dân chủ, ổn định và phát triển
      • 2.3.1.3. Thực hiện chính sách là góp phần hoàn thiện các chính sách khác và các công cụ quản lý xã hội
    • 2.3.2. Quy trình thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.3.2.1. Xây dựng kế hoạch, tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.3.2.2. Phổ biến, tuyên truyền chính sách xây dựng NTM
      • 2.3.2.3. Phân công phối hợp thực hiện chính sách công
      • 2.3.2.4. Đôn đốc thực hiện chính sách xây dựng NTM
      • 2.3.2.5. Đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm việc thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 2.3.3. Điều kiện đảm bảo thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.3.3.1. Những điều kiện liên quan đến bản thân chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.3.3.2. Những điều kiện liên quan đến chủ thể thực hiện và nguồn lực
      • 2.3.3.3. Những điều kiện liên quan đến bối cảnh thực hiện chính sách
    • 2.3.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.3.4.1. Chất lượng của chính sách
      • 2.3.4.2. Năng lực tổ chức thực hiện chính sách
      • 2.3.4.3. Phạm vi và đặc thù của nhóm đối tượng chính sách
      • 2.3.4.4. Nguồn lực thực hiện chính sách
      • 2.3.4.5. Văn hóa, tâm lý, truyền thống của đối tượng trên địa bàn thực hiện chính sách
    • 2.3.5. Yêu cầu đối với tổ chức thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
      • 2.3.5.1. Bảo đảm thực hiện được mục tiêu chính sách công
      • 2.3.5.2. Bảo đảm tính hệ thống trong thực hiện chính sách công
      • 2.3.5.3. Bảo đảm yêu cầu khoa học và pháp lý trong tổ chức thực hiện chính sách
      • 2.3.5.4. Bảo đảm hài hòa lợi ích cho các đối tượng thụ hưởng
  • Tiểu kết chương 2

• Chương 3: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

  • 3.1. Bối cảnh thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
  • 3.2. Công tác tổ chức thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 3.2.1. Công tác xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện
    • 3.2.2. Công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách
    • 3.2.3. Phân công, phối hợp thực hiện chính sách
    • 3.2.4. Đôn đốc thực hiện
    • 3.2.5. Đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm
  • 3.3. Kết quả thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới từ thực tiễn ở Việt Nam hiện nay
    • 3.3.1. Kết quả đạt chuẩn nông thôn mới của cả nước
    • 3.3.2. Kết quả huy động nguồn vốn và xử lý nợ đọng trong xây dựng cơ bản của nông thôn mới
      • 3.3.2.1. Công tác hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện kế hoạch vốn năm 2019
      • 3.3.2.2. Kết quả huy động nguồn lực thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới năm 2019
    • 3.3.3. Kết quả thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về NTM
      • 3.3.3.1. Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội
      • 3.3.3.2. Phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn
      • 3.3.3.3. Về cải thiện văn hóa, môi trường nông thôn
      • 3.3.3.4. Nâng cao chất lượng đời sống văn hóa và giữ gìn an ninh trật tự
  • 3.4. Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới từ thực tiễn ở Việt Nam hiện nay
    • 3.4.1. Những nội dung thực hiện được
    • 3.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
      • 3.4.2.1. Hạn chế
      • 3.4.2.2. Nguyên nhân
  • Tiểu kết chương 3

• Chương 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2025

  • 4.1. Những gợi ý nhằm đề xuất giải pháp thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
    • 4.1.1. Những kinh nghiệm từ thực tiễn thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới thời gian qua
    • 4.1.2. Xây dựng nông thôn mới theo tinh thần Nghị quyết số 26/NQ-TW
    • 4.1.3. Định hướng mục tiêu thực hiện xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tiếp theo (2021-2025)
  • 4.2. Hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
    • 4.3.1. Giải pháp về cơ chế, chính sách
    • 4.3.2. Giải pháp về công tác quy hoạch, chỉ đạo thực hiện chính sách
    • 4.3.3. Giải pháp về công tác phổ biến, tuyên truyền
    • 4.3.4. Giải pháp về công tác phân công, phối hợp thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 4.3.5. Giải pháp huy động vốn và sử dụng vốn
    • 4.3.6. Giải pháp phát huy nguồn lực, sức mạnh và tiềm năng của vùng và địa phương
    • 4.3.7. Giải pháp thúc đẩy sự tham gia của các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội và người dân vào thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 4.3.8. Giải pháp đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác giám sát, đánh giá tình hình thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 4.3.9. Giải pháp hoàn thiện các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới
    • 4.3.10. Giải pháp về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức phục vụ thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
    • 4.3.11. Giải pháp về tăng cường hội nhập, hợp tác quốc tế trong thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới
  • Tiểu kết chương 4

• KẾT LUẬN

• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN