Luận án Quản lý tài liệu quý hiếm tại các thư viện ở Việt Nam

Tên luận án:

QUẢN LÝ TÀI LIỆU QUÝ HIẾM TẠI CÁC THƯ VIỆN Ở VIỆT NAM

Ngành:

Khoa học Thông tin - Thư viện

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý tài liệu quý hiếm tại các thư viện ở Việt Nam" của Nguyễn Thị Ngọc Mai, chuyên ngành Khoa học Thông tin - Thư viện, được hoàn thành vào năm 2023, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Tài liệu quý hiếm được nhìn nhận là giá trị không thể thay thế, mang sứ mệnh gắn kết truyền thống và hiện đại, góp phần làm nên bản sắc văn hóa quốc gia.

Mục đích chính của luận án là nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài liệu quý hiếm tại các thư viện Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác này trong giai đoạn hiện nay. Đối tượng nghiên cứu là hoạt động quản lý tài liệu quý hiếm ra đời trước năm 1945 tại các thư viện Việt Nam, trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2021.

Luận án chỉ ra rằng, mặc dù các thư viện Việt Nam đã dày công sưu tầm, thu thập, lưu trữ, bảo quản và phục vụ khai thác tài liệu quý hiếm, nhưng công tác quản lý hiện vẫn còn nhiều bất cập. Những hạn chế này bao gồm chính sách quản lý chưa hoàn thiện, phát triển bộ sưu tập chưa đồng bộ, xử lý nghiệp vụ chưa thống nhất, điều kiện bảo quản chưa đảm bảo, tổ chức khai thác còn hạn chế, và sự thiếu liên kết, hợp tác giữa các thư viện. Các bất cập này đã đặt kho tàng tài liệu quý hiếm trước nguy cơ mai một.

Trên cơ sở phân tích thực trạng, luận án đề xuất một hệ thống giải pháp toàn diện. Giải pháp trọng tâm là chuyển đổi mô hình quản lý tài liệu quý hiếm theo hướng tập trung - phân tán, có ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại, nhằm tăng cường liên kết và chia sẻ nguồn lực. Bên cạnh đó, các giải pháp bổ trợ quan trọng khác bao gồm: tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý Nhà nước về tài liệu quý hiếm; tăng cường phát triển bộ sưu tập thông qua sưu tầm, xã hội hóa và chia sẻ; tiêu chuẩn hóa và hoàn thiện công tác xử lý kỹ thuật, hình thức và nội dung tài liệu; hoàn thiện hệ thống lưu trữ thông tin theo hướng hiện đại, đảm bảo truy cập điện tử và qua mạng; nâng cao chất lượng công tác bảo quản (dự phòng, phục chế, chuyển dạng, bảo quản số); và nâng cao chất lượng khai thác tài liệu thông qua việc đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ, marketing, cũng như tăng cường năng lực nhân sự, kinh phí và cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ.

Luận án khẳng định sự cần thiết của sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt từ Nhà nước, các cơ quan chủ quản và bản thân các thư viện để triển khai hiệu quả các giải pháp, góp phần nâng cao chất lượng quản lý và khai thác kho tàng di sản tài liệu quý hiếm của Việt Nam.