NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH THAM GIA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG Ở QUẢNG NGÃI
Kinh doanh thương mại (Mã số: 9340121)
Luận án "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện của người lao động ở Quảng Ngãi" tập trung vào tầm quan trọng của bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện như một yếu tố cơ bản duy trì sự ổn định an sinh xã hội, đặc biệt đối với người lao động tự do và những người không thuộc diện BHXH bắt buộc. Thực trạng cho thấy, mặc dù chính sách BHXH tự nguyện đã được triển khai từ năm 2008 và có sự gia tăng về số lượng người tham gia trên cả nước, nhưng kết quả vẫn chưa đạt kỳ vọng. Cụ thể tại tỉnh Quảng Ngãi, tính đến hết năm 2020, số người tham gia chỉ đạt 12.534 người, chủ yếu là công chức, viên chức hoặc người lao động đóng thêm cho đủ thời gian hưởng lương hưu. Điều này nhấn mạnh tính cấp thiết của việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng.
Mục đích nghiên cứu là hệ thống hóa và phát triển lý luận về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia BHXH tự nguyện, đồng thời phát hiện các yếu tố chủ chốt thúc đẩy hoặc cản trở người lao động tại Quảng Ngãi tham gia. Từ đó, luận án đề xuất các khuyến nghị và điều kiện thực hiện nhằm thúc đẩy sự tham gia này. Đối tượng nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan, trong khi phạm vi nghiên cứu tập trung vào người lao động không thuộc đối tượng BHXH bắt buộc trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, sử dụng số liệu thứ cấp giai đoạn 2017-2021 và số liệu sơ cấp giai đoạn 2019-2021.
Về mặt lý luận, luận án phát triển mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng bao gồm: Thái độ, Kỳ vọng gia đình, Cảm nhận hành vi xã hội, Ý thức thu nhập sức khỏe khi về già, Trách nhiệm đạo lý, Kiểm soát hành vi, Kiến thức và Nhận thức rủi ro. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách, chủ sử dụng lao động và người lao động về vai trò và lợi ích của BHXH tự nguyện, làm cơ sở cho các khuyến nghị chính sách.
Luận án cũng chỉ ra khoảng trống nghiên cứu, nơi các đề tài trước đây còn hạn chế về phạm vi, tính tổng kết, chưa chuyên sâu, thiếu cơ sở lý luận rõ ràng, chủ yếu dùng số liệu thứ cấp và nội dung còn chung chung. Để giải quyết, luận án xây dựng khung lý thuyết dựa trên định nghĩa BHXH và BHXH tự nguyện, đồng thời kế thừa các lý thuyết về thái độ, thuyết hành động hợp lý (TRA) và thuyết hành vi dự định (TPB) để giải thích hành vi và ý định tham gia. Thiết kế nghiên cứu áp dụng chiến lược hỗn hợp, kết hợp nghiên cứu định tính (thảo luận nhóm) và định lượng (khảo sát 600 người lao động tại Quảng Ngãi) nhằm đánh giá độ tin cậy, giá trị thang đo và kiểm định mô hình cùng các giả thuyết nghiên cứu.