Tên luận án:
NGHIÊN CỨU PHEROMONE GIỚI TÍNH VÀ NẤM KÝ SINH TRONG PHÒNG TRỊ SÙNG KHOAI LANG (CYLAS FORMICARIUS FABRICIUS) TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Ngành:
BẢO VỆ THỰC VẬT
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Nghiên cứu Pheromone giới tính và nấm ký sinh trong phòng trị sùng khoai lang (Cylas formicarius Fabricius) tại Đồng bằng sông Cửu Long" tập trung giải quyết vấn đề sùng khoai lang (SKL) gây hại nghiêm trọng tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi các phương pháp hóa học truyền thống thường kém hiệu quả và gây ảnh hưởng tiêu cực. Đề tài hướng đến việc phát triển và ứng dụng các biện pháp kiểm soát sinh học an toàn, thân thiện với môi trường.
Mục tiêu chính bao gồm tổng hợp và điều chế pheromone giới tính của SKL một cách đơn giản, chi phí thấp, hiệu suất cao, phù hợp với điều kiện phòng thí nghiệm. Nghiên cứu cũng nhằm xác định các loài nấm ký sinh có hiệu lực cao trong phòng trị SKL, đồng thời đánh giá hiệu quả của pheromone giới tính tổng hợp và nấm ký sinh trong điều kiện ngoài đồng.
Kết quả nghiên cứu đã thành công trong việc xây dựng quy trình tổng hợp pheromone giới tính Z3-12:E2 thông qua phản ứng Wittig, cho sản phẩm có độ tinh khiết cao và hiệu quả hấp dẫn sùng đực. Các chủng nấm xanh Metarhizium anisopliae được phân lập và định danh bằng cả phương pháp truyền thống và sinh học phân tử, cho thấy hiệu lực gây chết SKL rất cao (đạt 96,5-100% sau 5 ngày xử lý trong phòng thí nghiệm), đặc biệt là dạng nấm tươi. Sùng đực tiếp xúc với pheromone và nấm xanh có khả năng lây lan bệnh, dẫn đến tỷ lệ chết cao và giảm khả năng sinh sản của sùng bố mẹ.
Trong điều kiện ngoài đồng, bẫy pheromone đã chứng tỏ khả năng thu hút sùng đực hiệu quả, với mật số sùng tăng cao vào giai đoạn gần thu hoạch. Việc áp dụng bẫy pheromone đơn thuần hoặc kết hợp với nấm xanh đã mang lại hiệu quả phòng trị SKL tương đương với biện pháp của nông dân, giúp giảm thiệt hại đáng kể trên củ khoai lang. Mặc dù hiệu quả cộng hưởng giữa pheromone và nấm xanh chưa thể hiện rõ rệt trong các khảo sát ngoài đồng, các biện pháp này vẫn được đánh giá là tiềm năng để thay thế dần thuốc trừ sâu hóa học, góp phần quản lý SKL bền vững tại ĐBSCL.
Mục lục chi tiết:
-
Chương 1: MỞ ĐẦU
- 1.1 Tính cấp thiết của đề tài
- 1.2 Mục tiêu nghiên cứu
- 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 1.4 Những điểm mới của luận án
- 1.5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
-
Chương 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
- 2.1. Tập quán sinh sống và cách gây hại của sùng khoai lang
- 2.2 Tình hình nghiên cứu và ứng dụng pheromone giới tính của SKL
- 2.3 Đặc điểm và ứng dụng của nấm ký sinh côn trùng
-
Chương 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1 Nội dung và phương pháp nghiên cứu
- 3.1.1 Điều tra tình hình canh tác khoai lang và khảo sát côn trùng gây hại và thiên địch trên ruộng khoai lang tại Bình Tân, Vĩnh Long, năm 2010
- 3.1.2 Nghiên cứu về pheromone giới tính tổng hợp của sùng khoai lang
- 3.1.2.1 Tổng hợp pheromone giới tính của SKL trong phòng thí nghiệm
- 3.1.2.2 Ứng dụng của pheromone giới tính tổng hợp ở ngoài đồng
- 3.1.3 Nghiên cứu về nấm ký sinh trên sùng khoai lang trong PTN
- 3.1.3.1 Định danh loài nấm Metarhizium ký sinh côn trùng, năm 2010
- 3.1.3.2 Khảo sát hiệu lực của nấm xanh đối với SKL trong phòng thí nghiệm
- 3.1.4 Khảo sát hiệu quả của pheromone giới tính tổng hợp kết hợp với nấm xanh (Ma) đối với SKL trong điều kiện PTN và ngoài đồng
- 3.1.4.1 Khảo sát khả năng lây lan bệnh của sùng đực sau khi tiếp xúc với pheromone giới tính và nấm xanh (Ma) trong điều kiện phòng thí nghiệm
- 3.1.4.2 Khảo sát ảnh hưởng của pheromone giới tính tổng hợp và nấm xanh (Ma) lên khả năng sinh sản của sùng khoai lang bố mẹ trong PTN
- 3.1.4.3 Khảo sát hiệu quả ứng dụng kết hợp của pheromone giới tính tổng hợp với nấm xanh (Ma) phòng trị sùng khoai lang ở điều kiện ngoài đồng
-
Chương 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
- 4.1 Điều tra tình hình canh tác khoai lang và khảo sát côn trùng gây hại và thiên địch trên ruộng khoai lang tại huyện Bình Tân, Vĩnh Long
- 4.1.1 Điều tra nông dân về tình hình canh tác khoai lang
- 4.1.2 Khảo sát ngoài đồng về tình hình côn trùng gây hại và thiên địch trên ruộng khoai lang
- 4.1.2.1 Thành phần côn trùng gây hại trên ruộng khoai lang
- 4.1.2.2 Thành phần thiên địch trên ruộng khoai lang
- 4.2 Nghiên cứu về pheromone giới tính tổng hợp của sùng khoai lang
- 4.2.1 Tổng hợp hợp chất (Z)-3-dodecenyl (E)-2-butenoate (Z3-12:E2) pheromone giới tính của sùng khoai lang trong phòng thí nghiệm
- 4.2.2 Ứng dụng của pheromone giới tính của sùng khoai lang ở ngoài đồng
- 4.2.2.1 Khảo sát khả năng hấp dẫn của pheromone giới tính tổng hợp đối với SKL ở điều kiện ngoài đồng tại huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long
- 4.2.2.2 Khảo sát diễn biến mật số quần thể sùng khoai lang bằng pheromone giới tính tổng hợp ở ngoài đồng tại tỉnh Vĩnh Long
- 4.2.2.3 Khảo sát hiệu quả phòng trị sùng khoai lang bằng bẫy tập hợp của pheromone giới tính tổng hợp ở ngoài đồng tại huyện Bình Tân, Vĩnh Long
- 4.3 Nghiên cứu về nấm ký sinh trên sùng khoai lang trong PTN
- 4.3.1 Phân lập và định danh loài từ chi nấm Metarhizium ký sinh trên côn trùng theo phương pháp phân loại truyền thống
- 4.3.2 Phân loại, xác định loài Metarhizium dựa vào trình tự vùng ITS-rDNA theo phương pháp sinh học phân tử
- 4.3.3 Khảo sát hiệu lực của các mẫu phân lập nấm Metarhizium đối với sùng khoai lang trong điều kiện phòng thí nghiệm
- 4.3.4 Khảo sát hiệu lực gây chết của chủng nấm xanh (Ma) ở các mật số bào tử khác nhau đối với sùng khoai lang trong PTN
- 4.3.5 Khảo sát khả năng ký sinh của nấm xanh (Ma) trong quần thể sùng khoai lang qua các hình thức xử lý khác nhau trong phòng thí nghiệm
- 4.4 Khảo sát hiệu quả kết hợp của pheromone giới tính tổng hợp với nấm xanh (M. anisopliae) phòng trị sùng khoai lang trong PTN và ngoài đồng
- 4.4.1 Khảo sát khả năng lây lan bệnh của sùng đực sau khi tiếp xúc với pheromone giới tính và nấm xanh trong điều kiện phòng thí nghiệm
- 4.4.2 Khảo sát ảnh hưởng của pheromone giới tính tổng hợp và nấm xanh (Ma) lên khả năng sinh sản của sùng khoai lang bố mẹ trong PTN
- 4.4.3 Khảo sát hiệu quả ứng dụng kết hợp của pheromone giới tính tổng hợp với nấm xanh (Ma) phòng trị sùng khoai lang ở ngoài đồng
-
Chương 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT