Luận án Mạng lưới trường học phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh

Tên luận án:

MẠNG LƯỚI TRƯỜNG HỌC PHỔ THÔNG Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành:

Địa lí học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án “Mạng lưới trường học phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh” của Đinh Thị Thùy Dung tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện mạng lưới trường học phổ thông (PT) tại TP. Hồ Chí Minh (TPHCM). Đề tài xuất phát từ những bất cập hiện có trong tổ chức trường học PT tại TPHCM, bao gồm tình trạng thiếu/thừa trường cục bộ, quy hoạch chậm và áp lực lớn từ số lượng học sinh (HS) tăng nhanh, đặc biệt là HS nhập cư, gây quá tải cho các trường chất lượng cao và trường chuẩn quốc gia. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng mạng lưới trường PT từ góc độ địa lý dịch vụ, từ đó đưa ra các giải pháp thiết thực góp phần hoàn thiện mạng lưới trong những thập kỷ tới. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 24 quận, huyện của TPHCM, tập trung vào giai đoạn 5 năm học từ 2013-2014 đến 2017-2018.

Nghiên cứu làm rõ các nhân tố kinh tế - xã hội tác động đến mạng lưới trường học PT, bao gồm dân cư (gia tăng cơ học), đô thị hóa, trình độ phát triển kinh tế, vốn đầu tư và tâm lý của các đối tượng tham gia giáo dục. Thực trạng cho thấy, quy mô HS PT toàn TP tăng đáng kể, nhưng tốc độ tăng trường học và lớp học chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Tỉ lệ HS đi học đúng tuổi cao, nhưng điều kiện tiếp cận dịch vụ giáo dục còn khó khăn đối với con em gia đình nhập cư. Sĩ số HS trung bình một lớp ở cấp Tiểu học vẫn còn cao, vượt chuẩn quy định ở nhiều quận/huyện. Sự phân bố trường học không đồng đều, với các quận lõi có nhiều trường ngoài công lập, trong khi các khu vực đô thị hóa "nóng" và huyện ngoại thành thường thiếu trường, dẫn đến khoảng cách đi học xa và thời gian di chuyển lớn.

Luận án đề xuất các giải pháp dựa trên cơ sở pháp lý và xu hướng phát triển của TPHCM. Các giải pháp bao gồm: giải quyết hiệu quả vấn đề tăng dân số cơ học và di dân, tăng số lượng lớp học PT (tận dụng công suất, mở rộng diện tích, di dời các cơ sở giáo dục khác), đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, cải thiện công tác tuyển sinh, nâng cao chất lượng giáo dục PT (tăng kinh phí, hợp tác quốc tế, hỗ trợ các quận/huyện khó khăn, xây dựng mô hình trường học thông minh), phát huy nguồn “vốn xã hội” trong giáo dục và tổ chức hợp lý mạng lưới trường học PT theo quy hoạch vùng đô thị mới, chú trọng phân luồng HS theo hướng học nghề.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục tiêu
    • 2.2. Nhiệm vụ
  • 3. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Tổng quan tài liệu
    • Trên thế giới
    • Ở Việt Nam
  • 5. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu
    • Quan điểm:
    • Phương pháp:
  • 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
    • Ý nghĩa khoa học:
    • Ý nghĩa thực tiễn:
  • 7. Cấu trúc luận án:

• Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ MẠNG LƯỚI TRƯỜNG HỌC PHỔ THÔNG

  • 1.1. Một số vấn đề chung về giáo dục và đổi mới giáo dục phổ thông
    • Những quy định có liên quan trong Luật giáo dục
    • Vấn đề đổi mới giáo dục phổ thông:
  • 1.2. Quan niệm về khu vực dịch vụ và về dịch vụ giáo dục
  • 1.3. Một số chỉ tiêu về tiếp cận dịch vụ giáo dục và kết quả giáo dục
  • 1.4. Các vấn đề liên quan đến mạng lưới trường học phổ thông
    • Quy hoạch mạng lưới trường học phổ thông
    • Vấn đề phát triển mạng lưới trường học phổ thông:
  • 1.5. Các nhân tố kinh tế - xã hội tác động đến mạng lưới trường học phổ thông
  • 1.6. Một số chỉ tiêu thống kê đánh giá mạng lưới trường học phổ thông ở cấp tỉnh, vận dụng cho Thành phố Hồ Chí Minh

• Chương 2. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ THỰC TRẠNG MẠNG LƯỚI TRƯỜNG HỌC PHỔ THÔNG Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

  • 2.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển giáo dục và mạng lưới trường học ở Thành phố Hồ Chí Minh
    • Vị trí địa lý, tổ chức lãnh thổ hành chính, điều kiện tự nhiên
    • Dân cư
    • Di cư
    • Xu hướng đô thị hóa
    • Trình độ phát triển kinh tế
  • 2.2. Thực trạng phát triển giáo dục phổ thông ở Thành phố Hồ Chí Minh
    • Tiếp cận dịch vụ giáo dục
    • Số học sinh bình quân một giáo viên và bình quân một lớp học
    • Học phí và khả năng chi trả cho giáo dục
    • Mức độ đảm bảo chất lượng dịch vụ giáo dục
    • Sự hài lòng của người hưởng dịch vụ giáo dục
    • Quỹ đất
    • Vốn đầu tư
    • Tâm lý của các đối tượng tham gia hoạt động giáo dục
  • 2.3. Thực trạng mạng lưới trường học phổ thông ở TPHCM
    • Quy hoạch mạng lưới trường
    • Số trường, lớp học phổ thông
    • Bình quân sĩ số học sinh một lớp
    • Khái quát về mạng lưới trường
    • Đặc điểm phân bố không gian mạng lưới cơ sở trường phổ thông
      • Mạng lưới các trường TH (bản đồ 7):
      • Mạng lưới các trường THCS (bản đồ 8):
      • Mạng lưới các trường THPT:
      • Khoảng cách học sinh Tiểu học di chuyển từ nhà đến trường

• Chương 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TỔ CHỨC HỢP LÝ MẠNG LƯỚI TRƯỜNG HỌC PHỔ THÔNG Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

  • 3.1. Cơ sở để đề xuất giải pháp
    • Các văn bản pháp quy
    • Xu hướng phát triển của TPHCM trong những năm tới
    • Tác động của các dự án quy hoạch vùng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2030 trở đi
    • Việc hiện thực hóa cơ chế đặc thù cho giáo dục do Sở GD - ĐT TPHCM đề xuất
    • Phân hóa học sinh theo hướng học nghề
  • 3.2. Những nhóm giải pháp để tổ chức hợp lý mạng lưới trường học phổ thông ở TPHCM
    • Giải pháp liên quan đến vấn đề dân số
    • Tăng số lượng lớp học phổ thông
      • a) Đối với các trường công lập
      • b) Xã hội hóa giáo dục
      • c) Công tác tuyên sinh
    • Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông
    • Giải pháp phát huy nguồn “vốn xã hội” trong giáo dục
      • a) Giải pháp trực tiếp
      • b) Giải pháp trực tuyến:
    • Giải pháp tổ chức hợp lý mạng lưới trường học phổ thông khi chính sách quy hoạch vùng được thực hiện
    • Quy hoạch giữa các trường
    • Quy hoạch trong từng trường phổ thông
    • Giải pháp tổ chức mạng lưới trường học phổ thông về mặt xã hội
    • Giải pháp tổ chức hợp lý mạng lưới trường học phổ thông khi học sinh phân hóa cao theo hướng học nghề

• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

  • 1.
  • 2.
  • 3.
  • 4.
  • 5.
  • 6.
  • Một số khuyến nghị: