Dịch vụ công tác xã hội đối với trẻ em rối loạn tâm thần từ thực tiễn tỉnh Quảng Ninh
Công tác xã hội
Luận án "Dịch vụ công tác xã hội đối với trẻ em rối loạn tâm thần từ thực tiễn tỉnh Quảng Ninh" của Đỗ Anh Hòa, bảo vệ năm 2021, tập trung nghiên cứu một vấn đề cấp thiết trong xã hội hiện nay. Mở đầu luận án chỉ rõ thực trạng trẻ em rối loạn tâm thần (RLTT) đang gia tăng đáng kể, với tỷ lệ phổ biến từ 10-20% ở các nước phát triển và tương tự ở các nước đang phát triển, thậm chí lên đến 21,3% ở TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, nhận thức của cộng đồng còn hạn chế, dẫn đến việc che giấu và khó khăn trong tiếp cận dịch vụ hỗ trợ. Tại tỉnh Quảng Ninh, các dịch vụ công tác xã hội (CTXH) dành cho trẻ em RLTT còn ít, nhỏ lẻ và chưa chuyên nghiệp, thiếu căn cứ khoa học để xây dựng chương trình hỗ trợ hiệu quả.
Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về dịch vụ CTXH đối với trẻ em RLTT, từ đó đề xuất các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cung cấp dịch vụ này trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu, xác định các vấn đề lý luận và yếu tố ảnh hưởng; khảo sát, đánh giá thực trạng dịch vụ CTXH và các yếu tố tác động tại Quảng Ninh; tổ chức thực nghiệm đào tạo, trang bị kiến thức, kỹ năng hướng dẫn trợ giúp cho cha mẹ và người chăm sóc trẻ em RLTT; và đề xuất các kiến nghị cải thiện.
Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các dịch vụ CTXH cơ bản như sàng lọc, can thiệp sớm, tham vấn, kết nối, truyền thông, giáo dục cho trẻ em RLTT từ 0 đến dưới 16 tuổi tại Quảng Ninh. Luận án đã khảo sát 110 cha mẹ/người chăm sóc và 90 cán bộ/bác sĩ/nhân viên CTXH.
Kết quả nghiên cứu đã làm rõ dịch vụ CTXH đối với trẻ em RLTT là một dịch vụ chuyên nghiệp quan trọng. Các dịch vụ chính đang được cung cấp tại Quảng Ninh bao gồm sàng lọc, can thiệp sớm, tham vấn, kết nối, truyền thông và đào tạo. Trong đó, sàng lọc, can thiệp sớm và tham vấn được đánh giá cao về mức độ sử dụng và hiệu quả. Tuy nhiên, dịch vụ đào tạo kiến thức, kỹ năng cho cha mẹ còn hạn chế về tần suất và nội dung. Luận án cũng chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả dịch vụ, bao gồm chính sách, pháp luật, năng lực của nhân viên CTXH, đặc điểm của trẻ và gia đình, cũng như cơ sở cung cấp dịch vụ. Thực nghiệm tập huấn đã chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao kiến thức và kỹ năng cho cha mẹ/người nuôi dưỡng trẻ em RLTT. Luận án đóng góp vào việc hệ thống hóa lý luận, phát hiện khó khăn và đề xuất giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy công tác xã hội cho trẻ em RLTT tại Quảng Ninh nói riêng và Việt Nam nói chung.