Luận án Nghiên cứu văn bản thuyên thích sách Mạnh Tử ở Việt Nam từ đầu thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU VĂN BẢN THUYÊN THÍCH SÁCH MẠNH TỬ Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỶ XVIII ĐẾN ĐẦU THẾ KỶ XX

Ngành:

HÁN NÔM (MÃ SỐ: 922.01.04)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu văn bản thuyên thích Sách Mạnh Tử ở Việt Nam từ đầu thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX" đã giải quyết nhiều vấn đề quan trọng. Công trình này khái quát tình hình nghiên cứu văn bản thuyên thích Sách Mạnh Tử tại Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời thống kê, mô tả các văn bản hiện còn ở Việt Nam trong giai đoạn từ đầu thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX. Từ đó, luận án đã nêu bật những đặc điểm khái quát về văn tự, niên đại và phạm vi thuyên thích của nhóm văn bản này, cung cấp cái nhìn chi tiết và giải thích nguyên nhân tạo ra các đặc điểm đó.

Luận án đã đi sâu khảo sát 5 văn bản cụ thể được lựa chọn làm đối tượng nghiên cứu chính, bao gồm: *Tứ thư ước giải*, *Tứ thư tiết yếu*, *Tiểu học Tứ thư tiết lược*, *Sách Mạnh học bậc cao trung học giáo khoa*, và *Trâu thư trích lục*. Thông qua việc nghiên cứu trên phương diện văn bản học và thuyên thích học, luận án đã làm rõ những đặc trưng trong hoạt động thuyên thích kinh điển Sách Mạnh Tử nói riêng và Nho gia nói chung ở Việt Nam. Các phương pháp thuyên thích chính được xác định là tóm lược chính văn và tái cấu trúc chính văn. Cụ thể, *Tứ thư ước giải* và *Tứ thư tiết yếu* được biên soạn theo cách thức tóm lược chính văn, giữ nguyên thứ tự chương mục nhưng bổ sung chú giải. Trong khi đó, *Tiểu học Tứ thư tiết lược*, *Sách Mạnh học bậc cao trung học giáo khoa* và *Trâu thư trích lục* lại tái cấu trúc chính văn, sắp xếp nội dung theo các chủ đề nhất định. Mục đích chung của các phương pháp này là giúp người đọc dễ ghi nhớ nội dung cốt lõi, phù hợp với yêu cầu giáo dục và khoa cử thời bấy giờ.

Luận án cũng chỉ ra rằng các nhà Nho Việt Nam đã sử dụng linh hoạt các cách thức thuyên thích, bao gồm tóm lược, tái cấu trúc chính văn, chú giải và dịch Nôm để luận giải ý nghĩa kinh điển Nho gia. Việc nghiên cứu không chú trọng giải âm mà tập trung vào luận giải nghĩa lý kinh điển. Đặc biệt, luận án làm nổi bật dấu ấn cá nhân và tinh thần dân tộc của các tác giả Việt Nam thông qua việc sử dụng chữ Nôm để diễn giải kinh điển và đưa lịch sử Việt Nam vào để minh giải nghĩa lý, thể hiện tính sáng tạo trong việc tiếp nhận và truyền bá tri thức Nho giáo.

Mục lục chi tiết:

• Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục; Luận án chia làm 4 chương.
• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.
• Chương 2: Tìm hiểu các văn bản thuyên thích sách Mạnh Tử hiện còn ở Việt Nam từ đầu thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX.
• Chương 3: Nghiên cứu nhóm văn bản thuyên thích phần chính văn sách Mạnh Tử ở Việt Nam.
• Chương 4: Nghiên cứu nhóm văn bản thuyên thích phần chú thích sách Mạnh Tử ở Việt Nam.