Luận án Quản lý bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực

Tên luận án:

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TỈNH HẢI DƯƠNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

Ngành:

Quản lý giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung vào quản lý bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ (CMNV) cho giáo viên tiểu học (GVTH) tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018. Đề tài xuất phát từ nhận định rằng đào tạo và bồi dưỡng giáo viên là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh nghề dạy học ngày càng phức tạp và đòi hỏi sự phát triển chuyên môn liên tục. Mặc dù tỉnh Hải Dương đã có những nỗ lực đáng kể trong việc bồi dưỡng giáo viên, vẫn còn những thách thức trong việc đánh giá đúng năng lực, xác định nhu cầu và tổ chức bồi dưỡng hiệu quả theo tiếp cận năng lực.

Mục đích chính của nghiên cứu là đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH tỉnh Hải Dương dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và đáp ứng các yêu cầu của Chương trình GDPT 2018. Phạm vi nghiên cứu bao gồm việc tìm hiểu tổng quan các công trình liên quan, cơ sở lý luận, khung năng lực, thực trạng quản lý bồi dưỡng CMNV và các biện pháp quản lý theo chu trình cải tiến chất lượng liên tục PDCA (vòng tròn Deming). Luận án đã tiến hành khảo sát thực trạng tại 06 đơn vị hành chính của tỉnh Hải Dương với 552 khách thể, trong đó Hiệu trưởng trường tiểu học là chủ thể quản lý chính.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc xây dựng khung lý thuyết về vấn đề nghiên cứu dựa trên tiếp cận PDCA và năng lực, làm cơ sở cho việc hoạch định và điều chỉnh quản lý bồi dưỡng CMNV. Nghiên cứu cũng cung cấp bức tranh thực tiễn chi tiết về năng lực, nhu cầu, thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng CMNV của GVTH tỉnh Hải Dương, với các phát hiện cụ thể về điểm mạnh và hạn chế. Từ đó, luận án đã đề xuất 06 biện pháp quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực, và kết quả khảo nghiệm cùng thử nghiệm ban đầu đã khẳng định tính cần thiết, khả thi và hiệu quả của các biện pháp này trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đáp ứng mục tiêu phát triển giáo dục hiện hành.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
    • 3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng CMNV cho GVPT.
    • 3.2. Đối tượng nghiên cứu
  • 4. Giả thuyết khoa học
  • 5. Nhiệm vụ nghiên cứu
    • 5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực.
    • 5.2. Nghiên cứu đánh giá thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực ở các trường tiểu học tỉnh Hưng Yên.
    • 5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực, tiến hành khảo nghiệm và thử nghiệm biện pháp đã đề xuất nhằm khẳng định giả thuyết khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận án.
  • 6. Phạm vi nghiên cứu
    • 6.1. Giới hạn nội dung nghiên cứu
    • 6.2. Giới hạn phạm vi địa bàn và khách thể khảo sát
    • 6.3. Giới hạn chủ thể quản lý bồi dưỡng
  • 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
    • 7.1. Phương pháp luận
    • 7.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 7.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
      • 7.2.3. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
    • 7.3. Phương pháp thống kê toán học
  • 8. Luận điểm bảo vệ
  • 9. Những đóng góp mới của Luận án
  • 10. Cấu trúc của Luận án
    • Chương 1. Cơ sở lý luận của quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực.
    • Chương 2. Cơ sở thực tiễn của quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực.
    • Chương 3. Biện pháp quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực.

• Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN, NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
    • 1.1.1. Nghiên cứu về năng lực và tiếp cận năng lực
    • 1.1.2. Nghiên cứu về bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
    • 1.1.3. Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng CMNV cho giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực
  • 1.2. Một số khái niệm cơ bản
    • 1.2.1. Giáo viên tiểu học
    • 1.2.2. Năng lực và tiếp cận năng lực
    • 1.2.3. Năng lực CMNV
    • 1.2.4. Bồi dưỡng CMNV cho GVTH
    • 1.2.5. Quản lý bồi dưỡng CMNV cho giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực
      • 1.2.5.1. Khái niệm quản lý
      • 1.2.5.1. Khái niệm quản lý BD CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
  • 1.3. Cơ sở khoa học về xây dựng khung năng lực CMNV của GVTH
    • 1.3.1. Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên tiểu học
    • 1.3.2. Kinh nghiệm quốc tế về xây dựng chuẩn nghề nghiệp của GVPT
    • 1.3.3. Cơ sở thực tiễn xây dựng khung năng lực CMNV cho GVTH
    • 1.3.4. Cơ sở pháp lý cho việc xây dựng khung năng lực CMNV cho GVTH
    • 1.3.5. Khung năng lực CMNV của GVTH
  • 1.3. Bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
    • 1.3.1. Mục tiêu, nội dung bồi dưỡng
      • 1.3.1.1. Mục tiêu bồi dưỡng
      • 1.3.1.2. Nội dung bồi dưỡng
    • 1.3.2. Phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng
    • 1.3.3. Kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng
  • 1.4. Lý luận về quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực vận dụng chu trình cải tiến chất lượng liên tục PDCA (vòng tròn Deming) trong quản lý
    • 1.4.1. Chủ thể tham gia quản lý bồi dưỡng
    • 1.4.2. Chu trình cải tiến chất lượng liên tục PDCA (vòng tròn Deming) trong quản lý
    • 1.4.3. Nội dung quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực vận dụng chu trình cải tiến chất lượng liên tục PDCA (vòng tròn Deming)
      • 1.4.3.1. Giai đoạn P (Plan): lập kế hoạch, định lịch trình và PP đạt mục tiêu
      • 1.4.3.2. Giai đoạn D (Do): Đưa kế hoạch vào thực hiện
      • 1.4.3.3. Giai đoạn C (Check): Dựa theo kế hoạch để kiểm tra kết quả thực hiện
      • 1.4.3.4. Giai đoạn A (Act): Thông qua các kết quả thu được để đề ra những điều chỉnh và thực hiện các điều chỉnh thích hợp nhằm khắc phục, cải tiến và bắt đầu lại chu trình với những thông tin đầu vào mới
  • 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng CMNV cho giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực
    • 1.5.1. Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với GVTH
    • 1.5.2. Yêu cầu đổi mới của giáo dục phổ thông, giáo dục tiểu học
    • 1.5.3. Yếu tố về năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
    • 1.5.4. Yếu tố về kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị
  • Kết luận chương 1.

• Chương 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN, NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TỈNH HẢI DƯƠNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

  • 2.1. Một số kinh nghiệm quốc tế trong quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học và triển khai Chương trình ETEP của Việt Nam
    • 2.1.1. Một số kinh nghiệm quốc tế trong quản lý bồi dưỡng GVTH
    • 2.1.2. Thực tiễn việc triển khai Chương trình ETEP của Bộ GD&ĐT
  • 2.2. Khái quát về giáo dục tiểu học tỉnh Hải Dương
    • 2.2.1. Đội ngũ giáo viên tiểu học
    • 2.2.2. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và học liệu
    • 2.2.3. Quy mô trường, lớp, học sinh
    • 2.2.4. Kết quả thực hiện chương trình GDPT 2018 cấp tiểu học
  • 2.3. Tổ chức khảo sát thực trạng
    • 2.3.1. Mục đích khảo sát
    • 2.3.2. Nội dung và công cụ khảo sát
    • 2.3.3. Địa bàn, khách thể, mẫu khảo sát
    • 2.3.4. Cách tiến hành khảo sát
    • 2.3.5. Đánh giá kết quả khảo sát
  • 2.4. Thực trạng năng lực và nhu cầu bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương
    • 2.4.1. Thực trạng năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương
      • 2.4.1.1. Thực trạng năng lực xây dựng kế hoạch dạy học và kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
      • 2.4.1.2. Thực trạng năng lực sử dụng phương pháp dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
      • 2.4.1.3. Thực trạng năng lực kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
      • 2.4.1.4. Thực trạng năng lực tư vấn và hỗ trợ học sinh
      • 2.4.1.5. Thực trạng sử dụng phương tiện, thiết bị công nghệ trong dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
      • 2.4.1.6. Thực trạng xây dựng mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong DH&GD theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh tiểu học
      • 2.4.1.7. Thực trạng tự học, tự bồi dưỡng, phát triển CMNV của bản thân đáp ứng yêu cầu DH&GD theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
    • 2.4.2. Thực trạng nhu cầu bồi dưỡng CMNV của GVTH tỉnh Hải Dương
  • 2.5. Thực trạng bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực
    • 2.4.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của việc thực hiện mục tiêu bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
    • 2.4.2. Thực trạng mức độ các nội dung bồi dưỡng CMNV cho GVTH tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực
    • 2.4.3. Thực trạng mức độ các phương pháp bồi dưỡng CMNV cho giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực
    • 2.4.4. Thực trạng mức độ các hình thức bồi dưỡng CMNV cho GVTH tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực
    • 2.4.5. Thực trạng mức độ đánh giá kết quả bồi dưỡng CMNV cho GVTH tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực
  • 2.6. Thực trạng quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực vận dụng chu trình cải tiến chất lượng liên tục PDCA (vòng tròn Deming)
    • 2.6.1. Thực trạng mức độ tham gia của các chủ thể vào quản lý bồi dưỡng CMNV cho giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực
    • 2.6.2. Thực trạng giai đoạn P (Plan): lập kế hoạch, định lịch trình và phương pháp đạt mục tiêu
      • 2.6.2.1. Thực trạng mức độ đạt được của tổ chức khảo sát đánh giá năng lực theo khung năng lực CMNV và xác định nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên tiểu học
      • 2.6.2.2. Thực trạng mức độ đạt được của quản lý xây dựng mục tiêu, nội dung bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
      • 2.6.2.3. Thực trạng mức độ đạt được của việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
      • 2.6.2.4. Thực trạng quản lý đảm bảo các điều kiện, CSVC phục vụ bồi dưỡng năng lực CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
    • 2.6.3. Thực trạng giai đoạn D (Do): Đưa kế hoạch vào thực hiện
      • 2.6.3.1. Thực trạng mức độ đạt được của tổ chức bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
      • 2.6.3.2. Thực trạng chỉ đạo thực hiện nội dung, phương pháp và hình thức bồi dưỡng năng lực CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
    • 2.6.4. Thực trạng giai đoạn C (Check): Dựa theo kế hoạch để kiểm tra kết quả thực hiện
    • 2.6.5. Thực trạng giai đoạn A (Act): Thông qua các kết quả thu được để đề ra những điều chỉnh và thực hiện các điều chỉnh thích hợp nhằm khắc phục, cải tiến và bắt đầu lại chu trình với những thông tin đầu vào mới
    • 2.6.6. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý bồi dưỡng CMNV cho GVTH theo tiếp cận năng lực
  • 2.6. Đánh giá chung về thực trạng
    • 2.6.1. Những điểm mạnh và nguyên nhân
    • 2.6.2. Những hạn chế và nguyên nhân
  • Kết luận chương 2.

• Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN, NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TỈNH HẢI DƯƠNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

  • 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
    • 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
    • 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và phát triển
    • 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và tính thực tiễn
    • 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính cần thiết và tính khả thi
  • 3.2. Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng CMNV cho giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực
    • 1) Tổ chức khảo sát đánh giá năng lực và nhu cầu thực tế về chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên tiểu học.
    • 2) Lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp cụ cho giáo viên tiểu học dựa trên kết quả khảo sát năng lực.
    • 3) Xây dựng trường học kết nối, tạo lập cộng đồng học tập chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực.
    • 4) Tạo lập các nguồn lực phục vụ bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực.
    • 5) Tổ chức lấy ý kiến phản hồi, thực hiện các điều chỉnh trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên tiểu học theo tiếp cận năng lực.
  • 3.3. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
    • 3.3.1. Tổ chức khảo nghiệm
    • 3.3.2. Kết quả khảo nghiệm
  • 3.4. Thử nghiệm biện pháp quản lý bồi dưỡng CMNV cho giáo viên tiểu học tỉnh Hải Dương theo tiếp cận năng lực
    • 3.4.1. Giới thiệu chung về tổ chức thử nghiệm
      • 3.4.1.1. Mục đích thử nghiệm
      • 3.4.1.2. Giới hạn nội dung thử nghiệm
      • 3.4.1.3. Công cụ và tiến trình thử nghiệm
      • 3.4.1.4. Đánh giá kết quả thử nghiệm
    • 3.4.2. Mô tả một khóa bồi dưỡng thực hiện
    • 3.4.3. Kết quả và phân tích kết quả thử nghiệm
  • Kết luận chương 3.

• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

  • 1. Kết luận
  • 2. Khuyến nghị
    • 2.1. Đối với các trường tiểu học và Phòng GD&ĐT thuộc địa bàn nghiên cứu
    • 2.2. Đối với Sở GD&ĐT, Bộ GD&ĐT, các cơ sở đào tạo giáo viên
    • 2.3. Đối với các sở, ban ngành khác của tỉnh Hải Dương