Luận án Quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách ở Việt Nam

Tên luận án:

QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH Ở VIỆT NAM

Ngành:

QUẢN LÝ KINH TẾ

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách ở Việt Nam" nghiên cứu về một định chế tài chính quan trọng, hoạt động độc lập với Ngân sách nhà nước (NSNN), nhằm huy động nguồn lực xã hội cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội. Tại Việt Nam, hiện có hơn 40 quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách (TCNN ngoài NS), trong đó trên 20 quỹ do Trung ương quản lý, được phân thành 5 nhóm mục tiêu hoạt động chính. Các quỹ này đóng góp vào việc bổ sung nguồn lực công, hỗ trợ đầu tư vào các lĩnh vực khuyến khích và có cơ chế sử dụng linh hoạt hơn so với NSNN.

Tuy nhiên, thực tiễn quản lý các quỹ TCNN ngoài NS còn nhiều bất cập, bao gồm khung pháp lý phân tán, cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động thiếu đồng bộ, cùng với hạn chế về tính minh bạch, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia. Luận án này nhằm nhận diện các hạn chế hiện có và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý các quỹ TCNN ngoài NS trong giai đoạn 2025 - 2030, định hướng đến năm 2035.

Nghiên cứu đã hệ thống hóa lý luận về quản lý các quỹ TCNN ngoài NS, chỉ rõ ba nội dung trọng tâm: quản lý việc thành lập, vận hành, và rà soát, sắp xếp lại các quỹ. Luận án cũng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý, bao gồm bộ máy lãnh đạo, minh bạch, năng lực tài chính quốc gia, đội ngũ cán bộ, chính sách tài chính công và cơ sở hạ tầng CNTT. Dựa trên khảo sát 186 cán bộ, công chức, nghiên cứu xác định mức độ tác động của các yếu tố này, với bộ máy lãnh đạo và sự minh bạch có ảnh hưởng mạnh nhất.

Các giải pháp đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý thống nhất, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường giám sát, kiểm tra, thanh tra, và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu là phát huy tối đa vai trò của các quỹ TCNN ngoài NS trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng thể chế tài chính công hiện đại, minh bạch và bền vững.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 4. Phương pháp nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới của luận án
    • 5.1. Về mặt lý luận
    • 5.2. Về mặt thực tiễn
  • 6. Kết cấu của luận án
• Chương 1
  TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ
  CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
  • 1.1. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
  • 1.2. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
  • 1.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
  • 1.4. KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU
• Chương 2
  CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH
  NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
  • 2.1. KHÁI QUÁT VỀ QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
    • 2.1.1. Khái niệm quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 2.1.2. Lý do tồn tại của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 2.1.3. Đặc điểm của quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 2.1.4. Vai trò của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 2.1.5. Sự khác biệt giữa quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách và quỹ tài chính ngân sách nhà nước
    • 2.1.6. Phân loại quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
  • 2.2. QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
    • 2.2.1. Khái niệm quản lý các quỹ TCNN ngoài ngân sách
    • 2.2.2. Sự cần thiết của quản lý nhà nước với các quỹ TCNN ngoài NS
    • 2.2.3. Nguyên tắc quản lý các quỹ TCNN ngoài NS
    • 2.2.4. Nội dung quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
      • 2.2.4.1. Quản lý thành lập quỹ TCNN ngoài NS
      • 2.2.4.2. Quản lý vận hành quỹ TCNN ngoài NS
      • 2.2.4.3. Quản lý sắp xếp lại các quỹ TCNN ngoài NS
    • 2.2.5. Công cụ quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 2.2.6. Mục tiêu quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 2.2.7. Yếu tố ảnh hưởng tới quản lý quỹ TCNN ngoài NS
  • 2.3. KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH Ở MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO VIỆT NAM
    • 2.3.1. Kinh nghiệm về quản lý quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước ở một số quốc gia: Hàn Quốc, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc.
    • 2.3.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam
• Chương 3
  THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC
  NGOÀI NGÂN SÁCH Ở VIỆT NAM
  • 3.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH Ở VIỆT NAM
    • 3.1.1. Mô hình tổ chức, hoạt động
    • 3.1.2. Cơ sở pháp lý cho hoạt động của các quỹ TCNN ngoài ngân sách
    • 3.1.3. Nguồn thu, nhiệm vụ chi của các quỹ TCNN ngoài NS
      • 3.1.3.1. Nguồn thu của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
      • 3.1.3.2. Nhiệm vụ chi của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
  • 3.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH Ở VIỆT NAM
    • 3.2.1. Quản lý thành lập các quỹ TCNN ngoài NS
    • 3.2.2. Quản lý vận hành các quỹ TCNN ngoài NS
      • 3.2.2.1. Tổ chức hoạt động của các quỹ
      • 3.2.2.2. Hoạt động của các quỹ
    • 3.2.3. Quản lý sắp xếp lại các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
  • 3.3. MÔ HÌNH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH TẠI VIỆT NAM
    • 3.3.1. Thiết kế mô hình nghiên cứu
    • 3.3.2. Dữ liệu nghiên cứu
    • 3.3.3. Kết quả phân tích
      • 3.3.3.1. Kiểm định thang đo
      • 3.3.3.2. Phân tích EFA
      • 3.3.3.3. Phân tích hồi quy
  • 3.4. ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH TẠI VIỆT NAM
    • 3.4.1. Những kết quả đạt được
    • 3.4.2. Những hạn chế
    • 3.4.3. Nguyên nhân của hạn chế
      • 3.3.3.1. Nguyên nhân chủ quan
      • 3.3.3.2. Nguyên nhân khách quan
• Chương 4
  GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ
  NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
  • 4.1. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
    • 4.1.1. Quan điểm hoàn thiện quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 4.1.2. Định hướng hoàn thiện quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 4.1.3. Bối cảnh kinh tế - xã hội thế giới và trong nước
      • 4.1.3.1. Bối cảnh thế giới hiện tại và triển vọng đến năm 2030
      • 4.1.3.2. Bối cảnh trong nước hiện tại và tầm nhìn đến năm 2030
  • 4.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CÁC QUỸ TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC NGOÀI NGÂN SÁCH
    • 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện quản lý thành lập quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
    • 4.2.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý vận hành quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
      • 4.2.2.1. Xây dựng mô hình tổ chức quỹ TCNN ngoài NS thống nhất
      • 4.2.2.2. Tăng cường công tác quản trị, điều hành, quản trị rủi ro của các quỹ TCNN ngoài NS
      • 4.2.2.3. Nâng cao tự chủ tài chính đối với các quỹ TCNN ngoài NS
      • 4.2.2.4. Tăng cường công tác quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra đối với các quỹ TCNN ngoài NS
    • 4.2.3. Giải pháp hoàn thiện sắp xếp lại các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN