Tên luận án:
NGHIÊN CỨU ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH CỦA CÁ CHẼM CON (Lates calcarifer Bloch 1790) ĐỐI VỚI VI KHUẨN Streptococcus iniae
Ngành:
Nông nghiệp
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Cá chẽm là đối tượng nuôi thương phẩm có giá trị kinh tế cao, nhưng thường chịu tác động bởi vi khuẩn Streptococcus iniae. Các phương pháp phòng trị hiện có như kháng sinh, probiotic hay chất kích thích miễn dịch không đặc hiệu chưa mang lại hiệu quả bền vững do tình trạng kháng thuốc và thiếu thông tin về đáp ứng miễn dịch của cá. Vaccine được xem là giải pháp tối ưu, tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các loại vaccine hiệu lực cao.
Đề tài "Nghiên cứu đáp ứng miễn dịch của cá chẽm con (Lates calcarifer Bloch 1790) đối với vi khuẩn Streptococcus iniae" được thực hiện nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp phòng bệnh sớm cho cá chẽm bằng phương pháp miễn dịch học. Nghiên cứu đã bổ sung hiểu biết về hệ miễn dịch và đáp ứng miễn dịch của cá chẽm, bao gồm sự phát triển hoàn thiện của tuyến ức, hoạt tính của đại thực bào, lysozyme, và đáp ứng miễn dịch dịch thể đặc hiệu khi bị hoạt hóa bởi kháng nguyên S. iniae. Đây là công bố đầu tiên tại Việt Nam về hệ miễn dịch của cá chẽm và cũng là công bố đầu tiên trên thế giới về sự phát triển hoàn thiện của tuyến ức cá chẽm bằng phương pháp mô học.
Các kết quả chính cho thấy, đã phân lập được 8 chủng S. iniae từ cá chẽm nuôi tại Khánh Hòa với độc tính cao (LD50 từ 104.8 đến 105.8 CFU/cá). Vi khuẩn xâm nhập vào cá chẽm qua mang, sau đó lan tỏa đến các cơ quan khác. Các thông số đáp ứng miễn dịch không đặc hiệu (hoạt tính thực bào, lysozyme, khả năng ức chế vi khuẩn của huyết thanh) tăng lên sau khi cá được tiêm S. iniae bất hoạt, và việc bổ sung β-glucan vào thức ăn đã thúc đẩy đáp ứng này. Hàm lượng kháng thể đặc hiệu đạt cực đại khoảng 14 ngày sau tiêm vaccine lần đầu. Chế phẩm S. iniae bất hoạt bằng formalin 0,5% (chủng VN091211R) được chứng minh là vô khuẩn, an toàn và có tác dụng bảo vệ đặc hiệu cho cá chẽm, với hệ số bảo vệ tương đối (RPP) đạt 76-89%. Nghiên cứu cũng xác định tuyến ức cá chẽm bắt đầu hình thành từ ngày thứ 10 và hoàn thiện vào ngày thứ 30 sau khi nở.
Các kết quả này là cơ sở khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu ứng dụng các biện pháp miễn dịch học (immunostimulants và liệu pháp vaccine) nhằm phòng bệnh do S. iniae trên cá chẽm nuôi tại Việt Nam, góp phần phát triển nghề nuôi bền vững, an toàn và giảm thiểu việc sử dụng kháng sinh, hóa chất.
Mục lục chi tiết:
-
Chương 1. TỔNG LUẬN
- 1.1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ TÌNH HÌNH NUÔI CÁ CHẼM
- 1.2 BỆNH DO S. iniae TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN
- 1.3 HỆ THỐNG MIỄN DỊCH Ở CÁ XƯƠNG
-
Chương 2 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 2.1 THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
- 2.2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
- 2.3 SƠ ĐỒ KHỐI NỘI DUNG NGHIÊN CỨU (hình 2.1)
- 2.4 PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH CÁC NGHIÊN CỨU
- 2.4.1 Nghiên cứu đặc điểm của các chủng vi khuẩn S. iniae phân lập từ cá chẽm
- 2.4.1.1 Phân lập vi khuẩn S. iniae từ cá chẽm nuôi tại Khánh Hòa
- 2.4.1.2 Xác định độc lực của vi khuẩn phân lập
- 2.4.1.3 Độ nhạy kháng sinh của các chủng S. iniae phân lập
- 2.4.1.4 Phương thức xâm nhiễm của vi khuẩn S. iniae vào cá chẽm
- 2.4.1.5 Tính tương đồng về kháng nguyên của các chủng phân lập
- 2.4.2 Đáp ứng miễn dịch của các chẽm đối với vi khuẩn S. iniae
- 2.4.2.1 Đáp ứng miễn dịch không đặc hiệu của cá chẽm đối với S. iniae và ảnh hưởng của β-glucan lên đáp ứng này
- 2.4.2.2 Đáp ứng miễn dịch đặc hiệu của cá chẽm đối với vi khuẩn S. iniae bất hoạt bằng formalin (Formalin Killed Cell - FKC)
- 2.4.5 Sự hình thành và phát triển tuyến ức của cá chẽm
- 2.4.6 Phương pháp phân tích số liệu
-
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
- 3.1 NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC CHỦNG VI KHUẨN Streptococcus iniae PHÂN LẬP TỪ CÁ CHẼM
- 3.1.1 Phân lập vi khuẩn S. iniae từ cá chẽm nuôi tại Khánh Hòa
- 3.1.1.1 Tình hình dịch bệnh do S. iniae gây ra ở cá chẽm nuôi tại Khánh Hòa
- 3.1.1.2 Đặc điểm phân loại của các chủng vi khuẩn phân lập
- 3.1.2 Độc lực của vi khuẩn S. iniae phân lập từ cá bệnh
- 3.1.3 Xác định độ nhạy của S. iniae với các loại kháng sinh
- 3.1.4 Con đường cảm nhiễm của vi khuẩn S. iniae vào cá chẽm
- 3.1.5 Tính tương đồng kháng nguyên của các chủng vi khuẩn gây bệnh đã phân lập
- 3.2 ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH CỦA CÁ CHẼM ĐỐI VỚI VI KHUẨN S. iniae
- 3.2.1 Đáp ứng miễn dịch không đặc hiệu của cá chẽm đối với vi khuẩn S. iniae và ảnh hưởng của ẞ-glucan đến đáp ứng này
- 3.2.1.1 Hoạt tính thực bào và chỉ số thực bào
- 3.2.1.2 Nồng độ lysozyme trong huyết thanh của cá chẽm
- 3.2.1.3 Khả năng ức chế vi khuẩn S. iniae của huyết thanh cá chẽm
- 3.2.2 Đáp ứng miễn dịch đặc hiệu của cá chẽm đối với vi khuẩn S. iniae bất hoạt bằng formalin (FKC)
- 3.2.2.1 Biến động hàm lượng kháng thể đặc hiệu trong máu cá thí nghiệm sau khi tiêm FKC
- 3.2.2.2 Đặc điểm protein kháng nguyên của vi khuẩn S. iniae
- 3.2.2.3 Hiệu quả bảo vệ của tế bào vi khuẩn bất hoạt (FKC) đối với bệnh do Streptococcus iniae gây ra ở cá chẽm
- 3.3 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TUYẾN ỨC
-
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ