TUYỂN CHỌN VI KHUẨN LACTIC KHÁNG VỚI VI KHUẨN GÂY BỆNH HOẠI TỬ GAN TỤY CẤP TÍNH (Vibrio parahaemolyticus) TRÊN TÔM THẺ CHÂN TRẮNG (Penaeus vannamei)
Nuôi trồng Thủy sản
Luận án tập trung nghiên cứu về bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) trên tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei), một vấn đề gây thiệt hại kinh tế lớn cho ngành nuôi tôm. Các biện pháp phòng ngừa truyền thống như sử dụng hóa chất và kháng sinh thường không hiệu quả, gây ô nhiễm môi trường và tồn dư trong sản phẩm. Do đó, việc nghiên cứu và ứng dụng chế phẩm sinh học, đặc biệt là vi khuẩn lactic (LAB), được xem là giải pháp bền vững.
Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là sưu tập và chọn lọc các chủng vi khuẩn lactic có nguồn gốc từ ao nuôi tôm, cá nước mặn để tạo nguồn vi khuẩn hữu ích cho sản xuất chế phẩm sinh học trong nuôi trồng thủy sản. Mục tiêu cụ thể là sưu tập và chọn lọc các chủng LAB từ ruột tôm thẻ, ruột cá rô phi và bùn đáy ao nuôi tôm có khả năng đối kháng mạnh với chủng vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây bệnh AHPND, từ đó sử dụng chúng để phòng bệnh AHPND trên tôm nuôi.
Luận án đã sàng lọc được 94 chủng LAB từ 198 mẫu thí nghiệm, trong đó có 12 chủng thể hiện khả năng kháng tốt với V. parahaemolyticus, với đường kính vòng vô khuẩn từ 16,5-18,5mm. Đặc biệt, 05 chủng có khả năng kháng rất tốt (vòng vô khuẩn 17,5-18,5mm). Chủng LAB1 đã được định danh là Lactobacillus plantarum và cho thấy khả năng làm giảm thiểu đáng kể bệnh hoại tử gan tụy cấp tính khi trộn vào thức ăn cho tôm thẻ. Kết quả thử nghiệm cho thấy việc bổ sung các chủng LAB (LAB1, LAB2, LAB5) vào thức ăn đã làm tăng tỷ lệ sống và khả năng kháng bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc bổ sung các thành phần acid glutamic, KH2PO4, K2HPO4 và đường trehalose theo tỷ lệ C, N, P là 15:1:0,1 vào môi trường nước thí nghiệm đã làm tăng sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh và làm tăng khả năng bùng phát bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm thẻ. Ngược lại, việc bổ sung chủng LAB1 vào thức ăn đã giảm thấp tỷ lệ chết và hạn chế bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm thẻ ngay cả khi có bổ sung C, N, P và cảm nhiễm V. parahaemolyticus. Chủng Lactobacillus plantarum (LAB1) có tiềm năng lớn để sản xuất chế phẩm sinh học phòng bệnh AHPND.